Son Güncelleme: Cumartesi, 10 Ekim 2020 22:29

 

Ders İçeriği 

 

1. Okuma Kuralları. Sözcük Sonunda Sesli Ünsüzün Sessizleşmesi
2. Okuma Parçası. Bu Benim Ailem
3. Fiiller. -ать İle Biten Fiillerin Çekimi
4. Rakamlar. 1-100
5. Diyaloglar. Dersin ne zaman olacağını biliyor musun?

 

Dersin Ek Alıştırmaları

pdf

 

DERSLERİ BURADAN ÇALIŞMAK İSTEMİYORUM, A1 EĞİTİM SETİNE SAHİP OLMAK İSTİYORUM

 


 

1. Sözcük Sonunda Sesli Ünsüzün Sessizleşmesi

 

Önce sesli ve sessiz ünsüzlerin ne olduğunu ve onların çiftlerini hatırlayalım. Rusçada sesli ünsüzler dediğimiz aslında Türkçede yumuşak ünsüz harflerdir (b, v, g, d, j, c, z, l, m, n, r, y). Rusçada bu harflere sesli dememizin sebebi, onları söylerken mutlaka ses telini kullanmalıyız.

Buna karşın, sadece dil ve dudak hareketi ile, yani hiç ses telleri kullanmadan sesleri çıkartabildiğimiz harfler var (f, s, t, k, ç, ş, h, p – ‘fıstıkçı şahap’). Türkçede bunlara sert harfler denirken, Rusçada sessiz harfler deniyor. Bu harflerin çoğu (l, m, n, r, y hariç) sesli (yumuşak) – sessiz (sert) çiftleri oluşturuyor.

 

Karşılaştırın.

 

Türkçe

yumuşak - sert

b - p

v - f

g - k, h

d - t

j   - ş

c - ç (Rusçada ‘c’ harfi olmadığı için bu çift mevcut değil)

z - s

 

Rusça

sesli - sessiz

б - п
в - ф
г - к, х
д - т

ж - ш

з - с

 

Rusça okuma kurallarına göre; sesli ünsüz harf bir sözcüğün sonunda yazılırsa sessizleşir, yani sesli ünsüzün yerine onun sessiz çifti gelir ‘mektub’ değil de ‘mektup‘ olur. Fakat; Türkçedeki gibi Rusçada bu durum yazıda yansıtılmaz; sadece okurken, bu okuma kuralına uygun bir şekilde, telaffuz edilir.

 

б    - п: клуб [klup]           - kulüp


в    - ф: Киев [Kİyif]          - Ukrayna başkenti Kiev


г    - к: друг [druk]           - arkadaş


д    - т: код [kot]              - kod


ж   - ш: нож [noş]             - bıçak


з    - с: рассказ [raSKAS] - hikaye

 

 

Ayrıca, sözcüğün her hangi bir yerinde (başında (edatla beraber) veya ortasında) sesli ünsüz sessiz ünsüz harfini izliyorsa daima sessizleşir.

 

Örneğin;

мужчи́на [muŞÇİna] – adam

 

‘ч’ harfi sessiz bir harf olduğu için, sesli ‘ж’ harfi ‘ш’ harfi gibi telaffuz edilir.  Hatta, diğer bir okuma kuralına göre ‘жч’ ikilisi yumuşak ‘şş’ gibi okunur: [muŞŞİna].

 

Bu okuma kuralının tam tersi bir kuralı da var. Fakat, bu kural sadece sessiz ‘c’ ünsüz harfi ile ilgilidir. Şöyle ki; sessiz ünsüz ‘c’ harfi sesli ünsüz ‘б, г, д, з’ gibi harflerden önce gelirse ‘з’ gibi telaffuz edilir (dikkat edin: ‘св’ harf çifti yazıldığı gibi okunur [sv]). ‘сж’ harf çifti ise [jj] gibi okunur.

 

сб    →  [zb]   - сборы     [ZBOrı] (toplama)

св    →  [sv]   - свадьба [SVAD’ba] (düğün)

сг    →   [zg]   - сговор     [ZGOvar] (tuzak)

сд    →  [zd]   - сделать   [ZDİElat’]

сж    →  [jj]     - сжарить [JJArit’] (kızartmak)

сз    →  [zz]   - сзади      [ZZAdi] (arkada)

 

Konu ile ilgili tüm soruları Youtube'taki video anlatımının altında sorabilirsiniz.

Konunun alıştırmasını (özellikle sertifika almak istiyorsanız) Youtube'taki video anlatımının sabitlenmiş (1.yorum) yorumunun altında yapabilirsiniz.

 

Ders İçeriğine Dön

 


    

2. Okuma Parçası. Bu Benim Ailem / Это моя семья

 

nasha semya

Sözlük

 

роди́тели [raDİtili] - ebeveynler, anne baba

програми́ст [pragraMİST] - programcı

соба́ка [saBAka] - köpek  

 

 

 

 

 

 

Metni sözcük vurgularına dikkat ederek ve okuma kurallarına uygun bir şekilde okuyun, sesinizi kaydedin. Türkçeye çevirin.

 

Это моя семья

 

Дава́йте познако́мимся. Меня́ зову́т Анто́н.  Я студе́нт. А э́то на́ша семья́.  Вот мои́ роди́тели. Э́то мой па́па. Его́ зову́т И́горь Анто́нович. Он програми́ст. Спра́ва моя́ ма́ма.  Её зову́т О́льга Никола́евна. Она́ врач. Наш де́душка то́же врач. Здесь, сле́ва, мой брат. Его́ зову́т Ви́ктор. Он то́же студе́нт. А вот на́ша ба́бушка, Мари́я Ви́кторовна. На́ша соба́ка то́же здесь. Её зову́т Ни́ка. Ни́ка - наш друг.

  

yavaş okuma 

 

hızlı okuma 

 

Çevirinizi kontrol edin.

 

Haydi tanışalım. Benim adım Anton. Ben bir üniversite öğrencisiyim.  Bu ise bizim ailemiz. İşte benim annem ve babam (ebeveynlerim). Bu benim babam. Onun adı İgor Antonoviç.  O, bir programcı. Sağdaki benim annem.  Onun adı Olga Nikolayevna.  O, bir doktor. Dedemiz de doktor. Burada soldaki benim kardeşim. Onun adı Viktor. O da bir üniversite öğrencisi. Bu ise bizim büyük annemiz Mariya Viktorovna. Köpeğimiz de burada. Onun adı Nika. Nika, bizim dostumuz. 

 

Konu ile ilgili tüm soruları Youtube'taki şu video anlatımının altında sorabilirsiniz.

Konunun alıştırmasını (özellikle sertifika almak istiyorsanız) Youtube'taki şu video anlatımının sabitlenmiş (1.yorum) yorumunun altında yapabilirsiniz.

 

Ders İçeriğine Dön 

 


 

3. Fiiller. -ать İle Biten Fiillerin Çekimi

 

Fiiller, objenin hareketini bildiren ve mastar halindeyken ‘ne yapmak?’ sorusuna cevap veren sözcük türüdür.

Bir dili rahat konuşabilmek için; bu dilin fiil sistemini çok iyi anlamalı ve öğrenmeliyiz. Her dilde olduğu gibi Rusçada da kendine özgün bir fiil sistemi var.

 

Rusçada fiil sistemi 5 ana  başlık altında gösterebiliriz.

 

  1. Fiillerin Şahıs Çekimi Tipleri
  • Tip Filleri (çoğunlukla -ать / -ять, -еть ile biten fiiller)
  • Tip Fiilleri (çoğunlukla -ить, -еть ile biten fiiller)

Bir fiil hangi çekim tipine ait olduğunu bilirsek fiilin şahıs çekimini doğru yapabiliriz.

 

  1. Fiilin Halleri (Bitmemişlik ve Bitmişlik Durumları)
  • Tamamlanmamış Fiiller (şimdiki zamanı, geniş zamanı, devam eden veya bir kereden fazla yapılmış, şimdi yapılan veya hep yapılacak olan eylemleri ifade eder);
  • Tamamlanmış Fiiller (sadece geçmiş veya gelecek zamanlardaki bir kere yapılmış ve sonuçlanmış veya bir kere yapılacak ve sonuçlanacak eylemleri ifade eder)

Geçmiş, şimdiki veya gelecek zamandaki hareketlerini anlaşılır bir şekilde aktarabilmek için fiillerin doğru halini seçmeyi öğrenmeliyiz.

 

  1. Fiillerin Zamanları
  • Geçmiş Zaman
  • Şimdiki Zaman
  • Gelecek Zaman

Rusçada fiillerin zaman durumları direkt fiillerin hallerine bağlı.

 

  1. Hareket Fiilleri (Tek Yönlü ve Çok Yönlü Gidişler)

Türkçe ‘gitmek’ vb. fiillerinin karşılığında Rusçada; ‘gitmek / gidip gelmek, yaya olarak gitmek, araçla gitmek, karadan gitmek, suda gitmek (gemi ile vb.), hava yolu ile gitmek (uçak ile vb.), emeklemek, sürüklenmek, yuvarlanmak, çok yavaş yürümek’ gibi ayrıntılı bir Hareket Fiilleri Sistemi var. ‘Hareket Fiilleri’ başlığının altında ayrıca; ‘gelmek, gitmek, ayrılmak, geçmek, uğramak, dolanmak, yaklaşmak, uzaklaşmak, dolaşmak’ gibi fiiller de A1-A2-B1 seviyeler boyunca öğrenilir.

 

  1. -ся Sonekli Fiiller

Fiillerin mastar halindeki standart -ать / -ять, -еть , -ить (-mak / -mek) soneklerinin dışında -ся diye bir soneki var. Bu soneki alan fiillerin 4 özelliği var

  • fiiller -cя’sız kullanılmıyor;
  • eylem, ‘kendi’ özelliğini kazanıp şu gibi anlamları alır: kendi yüzünü yıkamak, kendi saçını taramak vb. (Rusçada tek bir fiil ile, yani -ся sonekli fiili ile bu tür kendine dönüşlü eylemler aktarılır);
  • eylemi birden fazla kişi tarafından karşılıklı olarak yapılıyorsa (Türkçe işteşli fiiller gibi): merhabalaşmak, buluşmak;
  • eylemin edilgen çatısını oluşturur: yapılmak, söylenmek.
  1. Fiilimsiler
  • Etken Sıfat Fiiller / действительные причастия (yapan adam)
  • Edilgen Sıfat Fiiller / страдательные причастия (yapılan ev)
  • Tamamlanmamış Zarf Fiiller / деепричастия несовершенного вида (yaparak, yaparken)
  • Tamamlanmış Zarf Fiiller / деепричастия совершенного вида (yapıp)

Fiilimsi konusu ancak B1-B2 seviyelerde öğrenilir. A2 seviyede ise fiilimsilerin yerine «который» ve «когда» bağlaçlarını kullanarak kendimizi daha rahat ifade etmeyi öğreniyoruz.  

______________

 

Rusça fiil sistemine göz attıktan sonra -ать ile biten fiillerin çekimi konusuna geçebiliriz.

Mastar halindeki Rusça fiiller -ть / -ти / -ся / -чь  gibi sonekleriyle bitiyor. En yaygın son ek -ть sonekidir.

-ть sonekinden önceki harf, fiilin çekimini belirler.

 

Rusçada fiillerin 2 tane şahıs çekim grubu var. Bu gruplar fiillerin çekim eklerini belirler.

  1. çekim grubu fiiller (1. çekim fiilleri),  -ать / -ять ve bazı -еть ile biten fiiller
  2. çekim grubu fiiller (2. çekim fiilleri),  -ить ve bazı -еть ile biten fiiller

Bu derste -ать ile biten fiilleri ele alıp onların çekimlerini yapacağız.

 

Sözlük 

-ть sonekini yumuşak söylemeye dikkat gösterin. 'ь' yumuşatma işaretini  çok kısa [i] şeklinde telaffuz edebilirsiniz. 

 

знать [znat'] - bilmek
рабо́тать [raBOtat'] - çalışmak
делать [DİElat'] - yapmak
понима́ть [paniMAT'] - anlamak
чита́ть [çiTAT'] - okumak (kitap, gazete vb.)

 

 

 

  1. Tip Fillere ayrıca -e Tipi Fiilleri derler, çünkü şahıs çekim soneklerinde (я ve они çekimleri hariç) -e harfi yazılır (vurgusuz olduğunda [yı] gibi okunur).
  1. Tip Fiillerin diğer bir özelliği; 3. şahıs çoğul, yani ‘они’ çekiminde ‘-ут / -ют’ sonekini almasıdır.

 

знать

[znat']

рабо́тать [raBOtat']

де́лать [DYElat']

понима́ть

 [paniMAT']

чита́ть

[çiTAT']

Я - Ben

зна́ю

[ZNAyu]

рабо́таю [raBOtayu]

де́лаю [DİElayu]

понима́ю

[paniMAyu]

чита́ю

[çiTAyu]

Ты - Sen

зна́ешь [ZNAyış]

рабо́таешь [raBOtayış]

де́лаешь [DİElayış]

понима́ешь

[paniMAyış]

чита́ешь

[çiTAyış]

Мы - Biz

зна́ем

[ZNAyım]

рабо́таем [raBOtayım]

де́лаем [DİElayım]

понима́ем

[paniMAyım]

чита́ем

[çiTAyım]

Вы - Siz

зна́ете [ZNAyıtie]

рабо́таете [raBOtayıtie]

де́лаете [DİElayıtie]

понима́ете

[paniMAyıtie]

чита́ете

[çiTAyıtie]

Он / Она / Оно - O

зна́ет

[ZNAyıt]

рабо́тает [raBOtayıt]

де́лает [DİElayıt]

понима́ет

[paniMAyıt]

чита́ет

[çiTAyıt]

Они - Onlar

зна́ют

[ZNAyut]

рабо́тают [raBOtayut]

де́лают [DİElayut]

понима́ют

[paniMAyut]

чита́ют

[çiTAyut]

 

   

Alıştırma 

Fiillerin şahıs çekim soneklerine dikkat ederek okuyun, Türkçeye çevirin.

 

  1. - Извини́те, Вы зна́ете, где здесь общежи́тие?
    - Я не зна́ю, мой друг зна́ет. 
  1. - Что вы де́лаете?
    - Чита́ем журна́л.
  1. - Где он рабо́тает?
    - Не зна́ю.
  1. - Вы понима́ете по-ру́сски?
    - Да, понима́ю. А Вы?
    - Я то́же.
  1. - Здра́вствуй, Анто́н. Что ты де́лаешь?
    - Рабо́таю.

Kendinizi kontrol edin.

 

 

  1. - Affedersiniz, yurdun nerede olduğunu biliyor musunuz?

            - Bilmiyorum. Arkadaşım biliyor.

  1. - Ne yapıyorsunuz?
    - Dergi okuyoruz.
  1. - O nerede çalışıyor?
        - Bilmiyorum.
  1. - Rusça anlıyor musunuz?
        - Evet, anlıyorum. Peki siz?
        - Ben de.
  1. - Merhaba Anton. Ne yapıyorsun?
    - Çalışıyorum. 

 

 

Konuyu Pekiştiriniz (Facebook)

 

Konu ile ilgili tüm soruları Youtube'taki video anlatımının altında sorabilirsiniz.

Konunun alıştırmasını (özellikle sertifika almak istiyorsanız) Youtube'taki video anlatımının sabitlenmiş (1.yorum) yorumunun altında yapabilirsiniz.

 

Ders İçeriğine Dön

 


   

4. Rakamlar. 1-100 

 

  1. Tablodaki rakamların okunuşlarını dinleyin.
  2. Rakamları önce sıra ile daha sonra satır satır bir biri ile kıyaslayarak okuyun.

 

1

оди́н

[aDİN]

11

оди́ннадцать

[aDİnatsat']

2

два

[dva]

12

двена́дцать

[dviNAtsat']

20

два́дцать

[DVAtsat']

3

три

[tri]

13

трина́дцать

[triNAtsat']

30

три́дцать

[TRİt́sat']

4

четы́ре

[çıTIri]

14

четы́рнадцать

[çıTIRnatsat']

40

со́рок

[SOrak]

5

пять

[piat']

15

пятна́дцать

[pitNAtsat']

50

пятьдеся́т

[piddiSİAT]

6

шесть

[şest']

16

шестна́дцать

[şıSNAtsat']

60

шестьдеся́т

[şızdiSİAT]

7

семь

[siem']

17

семна́дцать

[simNAtsat']

70

се́мьдесят

[SİEMdisiat]

8

во́семь

[VOsim]

18

восемна́дцать

[vasimNAtsat']

80

во́семьдесят

[VOsimdisiat]

9

де́вять

[DİEvit']

19

девятна́дцать

[divitNAtsat']

90

девяно́сто

[diviNOSta]

10

десять

[DİEsit']

100

сто

[sto]

   

Alıştırma 

Sözcüklerinнадцать, дцать / ‘десять kısımlarına dikkat ederek yazılan rakamları söylemeye çalışın. Sesli dosyasını dinleyerek kendinizi kontrol edin.

 

1      - 11

2      - 12     - 22

3      - 13     - 33

4      - 14     - 44

5      - 15     - 55

6      - 16     - 66

7      - 17     - 77

8      - 18     - 88

9      - 19     - 99

10    - 100   - 110

 

    

 

 

Diğer Rakamlar

 

Konu ile ilgili tüm soruları Youtube'taki video anlatımının altında sorabilirsiniz.

Konunun alıştırmasını (özellikle sertifika almak istiyorsanız) Youtube'taki video anlatımının sabitlenmiş (1.yorum) yorumunun altında yapabilirsiniz.

 

Ders İçeriğine Dön

 


  

5. Diyaloglar. Dersin ne zaman olacağını biliyor musun?

 

Diyalog Çalışma Talimatı

 

1. Diyaloglarda göreceğiniz yeni sözcükleri öğrenin;

позови́ [pazaVİ] - çağırır mısın
позови́те [pazaVİtie] - çağırır mısınız
ле́кция [LİEKtsıya] - üniversite dersi
у́тро [Utra] - sabah
у́тром [Utram] - sabahleyin
ве́чер [VİEÇİR] - akşam
ве́чером [VİEçiram] - akşamleyin
день [dien'] - öğlen, gün
днём [dnöm] - öğlen vaktinde
ночь [noç] - gece
ночью [nOç'yu] - geceleyin

2. Her diyaloğu 1 kere dinleyin ve anlamaya çalışın;
3. Diyaloğu okuyun ve çevirin. Çevirdiklerinizi gerçek çeviri ile karşılaştırın;
4. Anlamadığınız bir şey varsa şu videonun altında sorun; 
5. Alıştırma yapın.

 

diyalog 9 5

 

 Diyalog 1

 

- Здра́вствуйте, это Анто́н. Скажи́́те, А́нна до́ма?
- Да, до́ма.
- Позови́те её́, пожа́луйста.
- Мину́ту.

 

 

 

 

 

 

- Merhabalar, ben Anton. Söyler misiniz, Anna evde mi?

- Evet, evde.
- Onu çağırır mısınız, lütfen.
- Bir dakika.

 

Diyalog 2

 

- А́нна, ты зна́ешь когда́ ле́кция?
- Нет, я не зна́ю. Ви́ктор зна́ет.
- Спаси́бо.

 

 

- Anna, dersimizin ne zaman olacağını biliyor musun?

- Hayır, bilmiyorum. Viktor biliyor.
- Teşekkür ederim.

 

Diyalog 3

 

- Ви́ктор, приве́т. Э́то Ива́н. Ска́жи, пожа́луйста, когда́ ле́кция?
- Ле́кция за́втра у́тром.
- Спаси́бо.

 

 

- Viktor, selam. Ben İvan. Söyler misin, lütfen, dersimiz ne zaman olacak?

- Dersimiz yarın sabah olacak.
- Teşekkür ederim. 

 

Konu ile ilgili tüm soruları Youtube'taki şu video anlatımının altında sorabilirsiniz.

Konunun alıştırmasını (özellikle sertifika almak istiyorsanız) Youtube'taki şu video anlatımının sabitlenmiş (1.yorum) yorumunun altında yapabilirsiniz.

  

Ders İçeriğine Dön 

 


   

10. Derse geçmeden önce aşağıdaki ek materyalleri çalışın

 

Hikaye Niteliğinde Video Diyaloglar. 3. Djon’un Mariya ile Tanışması

 

 

8. Ders          10. Ders

 

 

masha destek

Derslerimizi beğeniyor ve  projemizi desteklemek istiyorsanız

 

1. Youtube kanalımızdaki videoları izlerken reklamlara bakabilir, beğeni atabilir veya yorum yazabilirsiniz;

 

2. Site ve Youtube kanalımızı ilgili forumlarda paylaşabilirsiniz;

 

3. Maddi destek verebilirsiniz