Son Güncelleme: Pazartesi, 18 Mayıs 2020 21:35

 

Ders İçeriği  

 

1. Tamamlanmamış (НСВ) ve Tamamlanmış (СВ) Fiiller
2. 'Ходить' ve 'Ездить' Çok Yönlü Hareket Fiilleri. Bir Araçla Gitmek
3. 'Смотреть' ve 'Видеть' Fiilleri
4. Müsait Olmamak
5. Diyaloglar. Memnuniyetle... / Kimseyi beklemiyorum ...

 

Dersin Ek Alıştırmaları

pdf

 

DERSLERİ BURADAN ÇALIŞMAK İSTEMİYORUM, A1 EĞİTİM SETİNE SAHİP OLMAK İSTİYORUM 

 


 

1. Tamamlanmamış ve Tamamlanmış Fiiller / Глаголы несовершенного (НСВ) и совершенного (СВ) вида  

 

NSV9. Derste Filler konusunda Rusça fillerinin bitmemişlik / bitmişlik durumlarından bahsettik. Hatırlayalım bu bilgileri.

 

Fiilin Halleri (Bitmemişlik ve Bitmişlik Durumları)

 

  • Tamamlanmamış Fiiller (şimdiki zamanı, geniş zamanı, devam eden veya bir kereden fazla yapılmış, şimdi yapılan veya hep yapılacak olan eylemleri ifade eder); 
  • Tamamlanmış Fiiller (sadece geçmiş veya gelecek zamanlardaki bir kere yapılmış ve sonuçlanmış veya bir kere yapılacak ve sonuçlanacak eylemleri ifade eder).

 

Geçmiş, şimdiki veya gelecek zamandaki hareketlerini anlaşılır bir şekilde aktarabilmek için fiillerin doğru halini seçmeyi öğrenmeliyiz.

 

НСВ / СВ fiiller konusu çok detay içerdiği için ileri seviyeye kadar öğrenilen bir konudur. Rusçada ‘глагол’ (fiil) köklü  ‘глаголить’ (konuşmak) diye eski bir sözcük var (günümüzde bazı deyim ve atasözlerinde kullanılıyor). Türkçe çevirisi olsaydı herhalde ‘fiillemek’ olurdu. Bu örnek bize bir dilde fiilin ne kadar önemli bir rol oynadığını açıkça gösteriyor. Kısacası, fiil yok ise konuşma da yoktur. Bu yüzden bu sözcük türüne çok zaman ayıracağız ve ancak Rusça fiilleri doğru kullanmayı öğrendiğinizde Rusça doğru konuştuğunuzu söyleyebilirsiniz.

 

Rusça ve Türkçe fiil sistemlerinde benzerlik de var farklılık da. 15. Derste Fiilin Geçmiş Zamanı konusunda Türkçe -mışlı vb. fillerin Rusça karşılıklarından bahsettik. Gördük ki, Rusça bu yönde çok gelişmiş bir fiil sistemine sahip değil. Buna karşın Rusçada fiillerin ‘süreç’ ve ‘sonuç’ gibi özellikleri var. Bu özellikler bazı durumlarda Türkçe fiillerle birebir aktarılabiliyor, bazı durumlarda ise sadece var sayılıyor ve tahmin ediliyor.

 

Örneğin;

 

любить (НСВ) / полюбить (СВ) кого? что? – kimi, ne sevmek

 

Андрей увидел Анну и сразу полюбил её.

Andrey Anna’yı gördü ve onu hemen sevdi.

 

Андрей любил Анну долго.

Andrey Anna’yı uzun süre sevdi.

 

İlk cümlede полюбить bitmiş fiili seçmemizin nedeni eylemin bir başlangıç noktasının (gördüğü anda: сразу) ve sonucunun (kalbini kaptırdı) olmasıdır.

 

İkinci cümlede любить bitmemiş fiili seçmemizin nedeni ise bir sürecin (uzun süredir: долго) söz konusu olmasıdır.

 

Gördüğünüz gibi Türkçede iki durumda da ‘sevdi’ fiilini kullandık. Fakat ilk cümlede ani bir eylemi, ikincisinde ise bir süreci algıladık. Rusça bir cümle kurarken olayları bu şekilde algılamanız gerekecek.

 

 

Bazı durumlarda Rusça bitmemiş fiilleri Türkçeye -yordu soneki ile çevirebiliriz.

 

смотреть (НСВ) / посмотреть (НСВ) что? – ne seyretmek

играть (НСВ) / поиграть (НСВ) - oynamak

 

Akşam vaktiydi. Ben televizyon seyrediyordum kerdeşim ise oynuyordu.

Был вечер. Я смотрел телевизор, а мой брат играл.

 

Yukarıdaki örnekler sadece geçmiş zamanın örnekleridir. Şimdiki veya geniş zaman için kafa yormanız gerekmeyecek; çünkü bitmiş (СВ) fiillerin şimdiki veya geniş zamanı yok.

Rusçada ‘geniş zamanı’ kavramı zaten yok. Fakat, daha iyi anlayabilmeniz için alışılmış, düzenli yapılan, farklı sıklıkla yapılan veya hiç yapılmayan eylemlere Rusça geniş zamanlı eylemler olarak tanımlayabiliriz. Bu tanımlama sizin konuşmanızı bozmaz, tam tersi Rusçayı daha kolay anlamanızı sağlar. Aşağıdaki ve buna benzer sıklık bildiren belirteçleri ve ‘раньше (eskiden)’ sözcüğü ile daima bitmemiş (НСВ) fiillerin kullanıldığını hatırlayın.

 

ча́сто                  - sıkça

ре́дко                 - nadiren

иногда́                - bazen

всегда́                - her zaman

никогда́              - hiçbir zaman

ка́ждый день      - her gün      

ка́ждый ве́чер    - her akşam

ка́ждое у́тро       - her sabah

ра́ньше               - eskiden

 

Örneğin;

 

Я никогда не курил.

Hiç sigara içmemiştim.

 

Мы часто смотрим фильмы.

Sık sık film izleriz.

 

Василий каждое утро слушает радио.

Vasiliy her sabah radyo dinler.

 

Раньше они много работали и мало отдыхали.

Eskiden çok çalışıyor ve az dinliyorlardı.

 

Почему ты редко пишешь письма?

Neden mektupları nadir yazıyorsun?

 

Fiillerin gelecek zamanı konusunda (22.Ders) yine bitmemiş / bitmemiş fillerle çalışacağız. Tekrar altını çizelim ki; bitmiş fiillerin şimdiki veya geniş zamanı yok.

Bitmiş fiillerle sadece geçmişte bir kere yapılmış ve başarılı veya başarısız bir şekilde sonuçlanmış eylemleri veya gelecekte kesin yapılacak ve sonuçlanması beklenen eylemleri aktarabiliriz. Tabi ki, bu çok genel bir tanımlama ama başlangıç seviyede ilk önce bu tanımlamayı çok iyi anlamalısınız. ‘Решать’ (çözmek) fiili ile örnekleri inceleyelim. Bazı cümlelerin birebir çevirileri yapılamadığına dikkat edin.

 

решать (НСВ)  / решить (СВ) что? – ne çözmek

 

Вчера вечером Андрей решал (sonuç yok, sadece süreç) задачи.

Dün akşam Andrey problemleri çözdü.

 

Вчера вечером Андрей решил (başarılı bir sonuç: çözülmüş 5 problem var) пять задач.

Dün akşam Andrey beş problem çözdü.

 

Андрей долго решал (süreç: uzun süre) задачу, но не решил (başarısız bir sonuç) её.

Andrey uzun süredir bir problem çözmeye çalıştı ama onu çözemedi.

 

Андрей решал (süreç: 30 dakika boyunca) задачу 30 минут и решил (başarılı bir sonuç) её.

Andrey 30 dakika boyunca bir problem çözmeye çalıştı ve onu çözdü.

 

 

Понимать (anlamak) fiilini inceleyelim. Bu fiilin gelecek zamanını da ekleyelim (22. Derste gelecek zamanı daha detaylı göreceğiz).

понимать (НСВ)   / понять* (НСВ)   кого? что? – kimi, ne anlamak

* -нять ile biten fiiller çekilirken -йм- / -им- gibi yapı ekleri eklenir.

 

Bitmiş fiillerin şimdiki ve geniş zamanın olmadığını hatırlayalım. Bitmiş fiillerin şahıs çekimleri gelecekte sonucu beklediğimiz fiilleri ifade eder.

 

ponyat1

ponimat2

 

Сейчас я э́то понима́ю.        Şimdi bunu anlıyorum. (şimdi, süreç).  

Я э́то никогда не понима́л. Bunu hiçbir zaman anlamamıştım. (hiçbir zaman, süreç).

Раньше я это понима́л.        – Eskiden bunu anlıyordum / anlardım (eskiden, süreç).

Я э́то по́нял.                        Bunu anladım (başarılı bir sonuç).  

Я это пойму́.                        Ben bunu anlayacağım (beklenen sonuç).

 

Bitmiş fiiller bitmemiş fiillerden genellikle önekin eklenmesi ile oluşur. Diğer oluşma yolları: kökteki harf değişikliği, sözcük değişikliği.  Bitmiş fiillerin oluşma yöntemlerini Bitmemiş / Bitmiş Fiiller Listesinde görebilirsiniz. 

 

Bitmemiş / bitmiş fiillerle ilgili bu aşamada yapabileceğimiz özet şöyle;

 

  • bitmemiş fiiller (НСВ); zaman içinde devam eden, tekrarlanan, farklı sıklıkla yapılan, alışkanlık halini almış olan hareketin kendisini ifade eder.
  • bitmiş fiiller (СВ); hareketin sonucunu, sadece geçmişte veya gelecekte başlangıç veya bitiş noktası belli olan ve genellikle sadece bir kere yapılan bir hareketi ifade eder. 

Словарь

писа́ть / написа́ть что?            - yazmak
чита́ть / прочита́ть  что?          - okumak

игра́ть / поигра́ть                      - oynamak
смотре́ть / посмотре́ть что?    - seyretmek

реша́ть / реши́ть что?              - 1. çözmek; 2. karar vermek

покупа́ть / купи́ть                     - satın almak

отдыха́ть / отдохну́ть               - 1. dinlenmek, 2. tatil yapmak

тру́дный                                  - zor
зада́ча                                     - matematik problemi
войн́а                                      - savaş
мир                                          - barış

 

Упражнение

Fiillerin hallerine ve şahıs çekimlerine dikkat ederek okuyun. Türkçeye çevirin.

 

1. Я ви́дел, что Андре́й у́тром писа́л писмо́. Интере́сно, он его́ уже́ написа́л?

2. - Ты чита́ешь кни́гу "Война́ и мир"?

   - Я её уже́ давно́ прочита́ла.

3. - Са́ша, де́ти сего́дня в футбо́л игра́ли?

    - Игра́ли. Они́ поигра́ли и сейча́с отдыха́ют.

4. - Анна, ты ча́сто смо́тришь телеви́зор?

    - Нет, я его редко смотрю, но сегодня я хочу посмотреть один фильм.

5. Ученики́ реша́ли тру́дную зада́чу. Зада́чу реши́л то́лько оди́н учени́к.
6. Моя ма́ма ка́ждый день покупа́ет молоко́. Сего́дня она́ его́ то́же купи́ла.

 

Kendinizi kontrol edin.

 

 

1. Andrey'in sabahleyin mektup yazdığını gördüm. Acaba, onu bitirdi mi? (‘уже zaman belirteci bitmiş fiillerle

   sıkça kullanılır, Türkçeye her zaman çevrilmez ama bize  hareketin ‘artık’ bittiğini hissettirir).

2. Savaş ve Barış kitabını okuyor musun? Ben onu çoktan okudum.
3. Saşa, çocuklar bugün hiç futbol oynadılar mı? Oynadılar. Biraz oynadılar (по- öneki birçok fiillere ‘biraz’

   anlamını katarını: eylem biraz sürdü ve bitti) ve şimdi dinliyorlar.

4. Anna, sen sık sık televizyon seyreder misin? Hayır, (onu) sık seyretmem ama bugün bir filim seyretmek

   istiyorum.

5. Öğrenciler zor bir problem çözmeye çalıştılar (zor bir problem üzerinde çalıştılar). Problemi sadece tek bir

    öğrenci çözebildi (Rusçada yapabilirlik durumunu aktarabilmek için her zaman ‘мочь’ (yapabilmek) fiiline

    ihtiyaç duyulmuyor ama böyle bir durum hissediliyorsa Türkçeye -ebilir / - ebildi / -ebilecek ekleri ile çevrilir).

6. Annem her gün süt satın alır. Bugün de (onu) satın aldı.

 

 

Konu ile ilgili tüm soruları Youtube'taki video anlatımının altında sorabilirsiniz.

Konunun alıştırmasını (özellikle sertifika almak istiyorsanız) Youtube'taki video anlatımının sabitlenmiş (1.yorum) yorumunun altında yapabilirsiniz.

 

Ders İçeriğine Dön

 


    

2.Ходить ve ‘Ездить Belirsiz (Çok Yönlü) Hareket Fiilleri. Bir Araçla Gitmek

 

16. Derste Rusça hareket fiilleri konusunu öğrenmeye başladık. Bu konu da bitmemiş / bitmiş fiiller kadar zor olmasa da kafanızı biraz yoracak. Hareket fiiller de ileri seviyeye kadar uzanan bir konu; çünkü Rusçada hareket fiillerinin sık kullanılan bir çok yan anlamı var. Bir önceki derste bu anlamlardan birini öğrendik: дождь, снег идёт – yağmur, kar yağıyor.

 

Rusçada toplam 17 öneksiz hareket fiili çifti var. Onlardan 14 çift sık kullanılan fillerdir. Başlangıç seviyede sadece 2 çift hareket fiili ile çalışacağız.

 

Rusça öneksiz hareket fiillerinin tümü bitmemiş fiiller olduğunu hatırlayalım. Yazıda fiilin ilki tek yönlü, ikincisi ise çok yönlü hareket fiilidir.

 

Bu derste ‘ходить’ ve ‘ездить’ çok yönlü veya belirsiz hareket fiilleri ele alacağız..

Hareket fiillerinin tek ve çok yönlülük özelliğini aşağıdaki formül ile ifade ettiğimizi hatırlayalım.

 

идти́ - ходи́ть [[itTİ - haDİT’]       - bir yere yürüyerek gitmek / yürüyerek gidip gelmek

е́хать - е́здить [YEhat’ - YEzdit']  - bir yere araçla karadan gitmek / araçla karadan gidip gelmek

 

идти                   + идти                     = ходить

oraya yürüyerek gitmek + buraya yürüyerek gelmek = yürüyerek gidip gelmek

 

ехать                  + ехать                    = ездить

oraya araçla gitmek      + buraya araçla gelmek        = araçla karadan gidip gelmek

 

Aşağıdaki durumlarda çok yönlü (belirsiz) hareket fiili kullanılmalı.

 

ezdit ru1. Hareket düzenli bir şekilde yapılıyorsa.


2. Hareket farklı sıklıkla tekrarlanıyorsa.


3. Tercih ve beğeni ifade eden sözcüklerle kullanılıyorsa.


4. Hareket bir yönden fazla yönlere yapılıyorsa.

 

5. Geri dönüş yapıldıysa.


6. Bir beceri, kabiliyet veya doğal olan bir hareketten bahsediliyorsa.

 

1. Hareket düzenli bir şekilde yapılıyorsa.

Bir yere düzenli olarak gidip geliyorsanız (işe, okula vb.) doğal olarak çok yönlü bir hareket yapmış olursunuz.

 

Мой сын ходит в школу.

Oğlum okula gidiyor. 

 

2. Hareket farklı sıklıkla tekrarlanıyorsa.

 

Bitmemiş fiillerin birlikte kullanıldı sıklık belirteçlerle (ча́сто, ре́дко, иногда́, всегда́, никогда́, ка́ждый день, ка́ждый ве́чер, ка́ждое у́тро vb.) ve ‘раньше’ sözcüğü ile çok yönlü hareket fiiller kullanılıyor.

 

Раньше мы очень редко ходили в театр, а сейчас ходим каждый месяц.

Eskiden tiyatroya çok nadir giderdik, şimdi ise her ay gidiyoruz. 

 

3. Tercih ve beğeni ifade eden sözcüklerle kullanılıyorsa.

 

‘Любить-не любить, нравиться не нравиться’ vb. fiillerle  çok yönlü hareket fiiller kullanılıyor.

 

Тебе нравится ездить на транспорте или ты любишь ходить пешком?

Metroya binmeyi yoksa yürümeyi mi seviyorsun? 

 

4. Hareket bir yönden fazla yönlere yapılıyorsa.

 

‘Parkta dolaşmak, şehri gezmek, mağazayı dolaşmak’ vb. ifadelerde Rusçada ‘по’ edatı kullanılıyor. Bu edatla birlikte ilerde öğreneceğimiz Дательный падеж’in (Rusça -e hali) ‘чему?’ sorusu kullanılıyor. ‘Ходить по чему? – Nerede / nereyi gezmek?’ ‘По’ edatı böyle durumlarda bize hareketin çeşitli yönlere yapıldığını gösterir ve doğal olarak ‘по’ edatıyla çok yönlü fiiller kullanılır.

 

Мы ходили по городу три часа.

Üç saattir şehri dolaştık. 

 

5. Geri dönüş yapıldıysa.

 

En sık karıştırılan duruma geldik. ‘Bugün işe gittim. Dün sinemaya gittik.’ gibi cümlelerde dikkat ederseniz anlatan kişi artık gittiği yerden dönmüş oldu. Bu durumda çift yönlü bir hareket yapmış oldu: işe gitti ve geri döndü, sinemaya gitti ve geri döndü. ‘Сегодня (bugün), вчера (dün), утром (sabahleyin)’ vb. zaman belirteçleri hareketin iki yönde yapıldığını anlamamıza yardımcı oluyorlar.

 

Я вчера не ходила на работу, потому что вчера был выходной.

Dün işe gitmedim çünkü dün hafta sonuydu.

 

Geçmiş zamandaki çift yönlü hareket fiillerinin yerine ‘быть’ fiilini kullanabildiğimizi hatırlayalım ve 16.Derste verilen örneklerine tekrar bakalım.

 

Где ты был? – Nereye gittin / gidip geldin, gitmiştin. (Neredeydin?)

Я был в магазине / в школе / на почте. – Markete / okula / postaneye gitmiştim. (Markette / okulda / postaneyeydim).

 

Он был в Ту́рции.                  O Türkiye'ye gitmişti.
Он никогда не был в Турции. O, Türkiye’ye hiç gitmemişti.

Я была́ на рабо́те.                 Ben işe gitmiştim. (İşteydim).
Мы бы́ли на вы́ставке.           Biz fuara gitmiştik. (Fuardaydık).

 

Bu tür cümleleri Türkçeye çevirirken gittiği yerin mesafesine (genellikle yakın yerler), o yerde bulunduğu süresine (kısa süre) veya sorabileceğimiz soru şekline (neredeydin?) bakılmalı. Yan odaya veya yakında bulunan bir yere veya uzağa bile olsa kısa süreliğine gidildiyse ve ‘Где ты был(а)? (Neredeydin)?’ sorusu yakışıyorsa aşağıdaki cümleleri Türkçeye birebir çevrilebilir.

 

Я был(а) на балконе. – Balkondaydım. / Balkona çıkmıştım.

Я был(а) в туалете. – Tuvaletteydim.

Я был(а) на улице.        – Dışarıdaydım. / Dışarı çıkmıştım.

Я был(а) в магазине.     – Marketteydim. / Markete gidip geldim.

 

‘Быть’ fiilini Rusça ‘gitmek’ fiilinin yerine kullanmanın avantajı; kişinin bir yere ne şekilde gittiğinin detaylarına inmemesidir: araçla mı, yürüyerek mi, karadan mı, havadan mı, deniz yolu ile mi? ‘Быть’ fiili her gidiş şekline uygun bir fiildir. Ancak ‘bulunmak’ ve ‘gitmek’ fiillerinin farklı soruları ve bundan dolayı farklı Padejleri yönettiklerini unutmayalım.

 

Быть где? (П.п.) – Быть в Москве.

Ездить куда? (В.п.) – Ездить в Москву. 

 

6. Bir beceri, kabiliyet veya doğal olan bir hareketten bahsediliyorsa.

 

‘Çocuğumuz artık yürüyebiliyor. Araba kullanabiliyorum. Kuşlar uçar. Sürüngenler sürünür.’ gibi; beceri, kabiliyeti ve doğal olan hareketlerini bildiren cümlelerde çok yönlü hareket fiilleri kullanılır. Bu arada bu tür cümlelerde yapabilirlik durumunu ‘мочь (yapabilmek) ve уметь (bir becerisi olmak)’ yardımcı fiillerle aktarmak zorunda değiliz çünkü çok yönlü hareket fiilleri zaten bu durumunu aktarıyorlar.

 

Наш ребёнок уже умеет ходить. = Наш ребёнок уже ходит!

Çocuğumuz artık yürüyebiliyor.

 

Alıştırmaya geçmeden önce ‘ходить’ ve ‘ездить’ çok yönlü fiillerinin çekimlerini ve birkaç bilgi daha öğrenelim.

 

Her fiilin tüm çekimleri sesli olarak 2 kere okuyun.

 

hodit yezdit1

hodit yezdit2

 

taxi ru‘ Ехать – ездить’ fiillerle kullanılan ‘ne ile gitmek?’ sorusunun Rusçası ‘ехать – ездить на чём?’

 

‘На чём?’ sorusu ile Предложный падеж’de karşılaştık. O zaman bu sorunun ‘neyin üzerinde? nerede?’ gibi anlamlarını taşıdığını örendik.

 

На чём ваза? – Ваза на столе.

Vazo neyin üzerinde duruyor? – Masanın üzerinde.

 

Fakat bu soruyu başka bir fiil yönetirse sorunun anlamı değişir. A2 seviyesinde bu sorunun birçok diğer anlamı öğreneceğiz. A1 seviyesinde ise 3 anlamla sınırlı kalacağız: nerede olmak vb., ne ile gitmek, ne çalmak.

 

 

‘На чём?’ sorusunun farklı anlamları olsa da bu soruya cevap veren isimler Rusça -de halinde yani Предложный падеж’de çekilir.

 

Örneğin;  

На чём ты ездишь на работу? İşe ne ile gidip geliyorsun?

На работу я езжу на автобусе.          İşe otobüs ile gidip geliyorum.

 

Упражнение

Yeni sözcükleri öğrenin. Hareket fiillerinin ve birlikte kullanılan isimlerine dikkat dikkat ederek okuyun. Türkçeye çevirin.

 

Словарь

маши́на       [maŞIna]     - araba, binek oto
по́езд          [POyist]       - tren
трамва́й       [tramVAY]   - tramvay
велосипе́д   [vilasiPİET] - bisiklet
метро́          [miTRO]      - metro
такси́           [taKSİ]        - taksi

 

1. Мы е́здили в Москву на поезде.
2. Анна и Андрей сейчас едут в школу на метро.
3. - Они всегда ездят на трамвае в центр?

    - Нет, обычно они ездят на автобусе, но сейчас едут на трамвае.

4. Обычно, Иван ездит на работу на велосипеде, но сейчас он едет туда на такси.

5. - Ольга, куда ты идёшь?

   - На работу (я иду на работу). Я хожу на работу каждый день.

6. Вчера мы видели Игоря. Он шёл на стадион играть в футбол. Игорь ходит на стадион каждый вечер.

 

Kendinizi kontrol edin.

 

1. Biz Moskova'ya trenle gitmiştik.
2. Anna ve Andrey şu anda okula metro ile gidiyorlar.
3. Onlar merkeze hep tramvay ile mi giderler? Hayır, genellikle otobüsle giderler ama şimdi tramvay ile

   gidiyorlar.
4. İvan işe genellikle bisikletle gider ama şimdi taksi ile gidiyor.
5. Olga, nereye gidiyorsun? İşe (işe gidiyorum). Ben her gün işe giderim.
6. Dün İgor'u gördük. Stadyuma futbol oynamaya gidiyordu. İgor stadyuma her akşam gidiyor.

 

 

Konu ile ilgili tüm soruları Youtube'taki video anlatımının altında sorabilirsiniz.

Konunun alıştırmasını (özellikle sertifika almak istiyorsanız) Youtube'taki video anlatımının sabitlenmiş (1.yorum) yorumunun altında yapabilirsiniz.

 

Ders İçeriğine Dön 

 


 

3. 'Bakmak / Seyretmek' ve 'Görmek' Fiilleri 

 

smotrit i vidit rusKonu başlığı olan Rusça ‘смотреть’ (bakmak, seyretmek) ve ‘видеть’ (görmek) filleri sıkça karıştırıldığı için; bu fiiller diğer fiillerden ayrı olarak incelenir.

 

‘Видеть’ fiili кого? что? (kimi? neyi?) Винительный падеж’in soruları yönetip sadece ‘kimi, ne(yi) görmek’ olarak çevrilir.

 

‘Смотреть’ fiili de Винительный падеж soruları ile kullanılıyor ama fiile ‘bakmak’ anlamını kazandırmak için soruların başına ‘на’ edatı eklenmeli.

 

Смотре́ть что? – Смотре́ть телеви́зор, фильм, коме́дию, спекта́кль.

Ne seyretmek? televizyon, film, komedi, sahne oyunu seyretmek

 

Смотре́ть на кого́? на что? – на телеви́зор, на кни́гу, на де́вушку, на па́рня (па́рень – delikanlı, genç erkek).

Neye bakmak? – televizyonun kendisine (yayına değil), kitaba, genç kıza, delikanlıya bakmak.

 

Винительный падеж’in zamirlerini hatırlayalım. 3. şahıs zamirlerinin önüne tüm padej çekimlerinde her hangi bir edat geldiğinde ‘н’ harfin eklenir.

 

ви́деть меня́ - смотре́ть на меня́   – beni görmek     - bana bakmak

ви́деть тебя́   - смотре́ть на тебя́    – seni görmek     - sana bakmak

ви́деть вас    - смотре́ть на вас     – sizi görmek       - size bakmak

ви́деть нас    - смотре́ть на нас     bizi görmek      - bize bakmak

ви́деть его́    - смотре́ть на него́    – erkeği görmek - erkeğe bakmak

ви́деть её      - смотре́ть на неё     – kızı görmek      - kıza bakmak

ви́деть их      - смотре́ть на них     – onları görmek   - onlara bakmak

 

Özet (fiillerin üzerine tıklayarak çekimlerine bakın)

 

ви́деть / уви́деть кого́? что? [(u)Vİdit’]           - kimi, ne(yi) görmek

смотре́ть / посмотре́ть что? [(pa)smaTRİET’]   - ne seyretmek

смотре́ть / посмотре́ть на кого́? на что?          - kime, neye bakmak

 

Смотреть / посмотреть fiili ile örnekler

 

смотреть на кого? на что? - kime, neye bakmak

 

Я смотрю́ на тебя́.                               Sana bakıyorum.
Посмотри́ на э́тот дом!                        Bu eve bir bak!
На кого́ ты смо́тришь?                         Kime bakıyorsun?
На что ты смо́тришь?                          Neye bakıyorsun?
Ну ты посмотри́ на э́то!                       Şu işe bak!

 

смотреть что? – ne seyretmek

 

Ты смо́тришь фильм и́ли спекта́кль?   Sen film mi yoksa tiyatro oyunu mu

                                                            seyrediyorsun?
Что ты смо́тришь?                               Ne seyrediyorsun / izliyorsun?
Я смотрю́ бале́т.                                  Bale seyrediyorum.
Мы смо́трим телеви́зор.                       Biz televizyon seyrediyoruz.
Мой па́па смо́трит футбо́льный матч. Babam futbol maçını izliyor.

 

televizyonda bir şey seyretmek - смотре́ть / посмотре́ть по телеви́зору

 

Я смотрю́ по телеви́зору фильм. Televizyonda film seyrediyorum.
Вчера́ я посмотре́л(а) по телеви́зору хоро́ший фильм. Dün televizyonda güzel bir film seyrettim.
Ба́бушка ча́сто смо́трит по телеви́зору сериа́лы. Büyük annem sık sık televizyonda diziler izler.
Что сего́дня (идёт*) по телеви́зору? Bugün televizyonda ne var?
Сего́дня по телеви́зору ничего́ нет, мы бу́дем чита́ть. Bugün televizyonda bir şey yok, biz bir şeyler okuyacağız.

 * ‘идти’ fiilinin bir diğer yan anlamı; konuşurken bazen söylenmez ama var sayılır.

 

Видеть / увидеть fiili ile örnekler

 

видеть кого? что? – kimi, ne görmek

 

Я ви́жу мо́ре. Denizi görüyorum.
Что ты там ви́дишь? – Orada ne görüyorsun?
Вчера́ мы ви́дели А́нну, когда́ она́ шла домо́й. – Dün Anna'yı eve giderken gördük.
Кого́ вы ви́дели вчера́? – Dün kimi gördünüz?
Я то́лько что уви́дел мышь! – Demin fare gördüm!

Я ничего́ не ви́жу. Вот очки́. Сейча́с я всё ви́жу. Ben hiç bir şey göremiyorum. İşte gözlük. Şimdi her şey görüyorum.

 

Упражнение

Yeni sözcük ve ifadeleri ezberleyin. Fiillerin üzerine tıklayıp çekimlerine bakın. ‘Видеть ve ‘смотреть fiillerinin kullanımlarına dikkat ederek okuyun. Türkçeye çevirin.

 

Словарь

фильм                  [fil'm]                   - film
спекта́кль             [spiKTAKL']           - sahne oyunu
бале́т                    [baLİET]                - bale
телеви́зор             [tiliVİzar]              - televizyon
футбо́льный матч  [futBOL'nıy maçç] - futbol maçı
мышь                    [mış]                     - fare (она)
очки́                     [aÇKİ]                   - gözlük (они)
сад                       [sat]                     - bahçe

внима́тельно         [vniMAtil'na]         - dikkatlice
наве́рное              [naVİERnaye]        - galiba
по у́трам               [pauTRAM]            - sabahları, her sabah
по вечера́м           [paviçiRAM]           - akşamları, her akşam
но́вости                [NOvasti]              - haber

пото́м                   [paTOM]                - sonra
так же нельзя́!      [TAKjı nil'ZİA]        - böyle olmaz ki!

 

встреча́ться / встре́титься с кем? [fstriÇAtsa / FSTRYEtitsa] - kiminle buluşmak

 

1. А́нна, посмотри́, како́й краси́вый сад!
2. - Оле́г, на кого́ ты так внима́тельно смо́тришь?
    - На ту де́вушку. Наве́рное, я её зна́ю.
3. - Мари́на, что ты лю́бишь смотре́ть по телеви́зору по вечера́м?
    - Я не смотрю́ телеви́зор по вечера́м. Я смотрю́ его́ по у́трам и́ли днём. Я смотрю́ то́лько но́вости.
4. - Са́ша, я давно́ не ви́дела Настю. Ты зна́ешь где она́?
    - Да, я ви́дел её вчера́ на конце́рте. Мы там встре́тились и пото́м смотре́ли конце́рт вме́сте.
5. Сын, смотри́ что ты сде́лал?! Так же нельзя́!

 

Kendinizi kontrol edin. 

 

 

1. Anna, bakar mısın, ne kadar da güzel bir bahçe!
2. - Oleg, kime bu kadar dikkatli bakıyorsun?
    - Şu kıza. Galiba, onu tanıyorum.
3. - Marina akşamları televizyonda ne seyretmeyi seviyorsun?
    - Akşamları televizyon seyretmem. Televizyon sabahları veya gündüz seyrederim. Sadece haber(leri)

      izliyorum.
4. - Saşa, ben uzun zamandan beri Nastya'yi görmedim. Onun nerede olduğunu biliyor musun?
    - Evet, onu dün konserde gördüm. Biz orada buluştuk ve sonra da konseri beraber seyrettik.
5. Oğlum, ne yaptığına bakar mısın! Böyle olmaz ki!

 

 

Konuyu Pekiştirin (Facebook)

 

Konu ile ilgili tüm soruları Youtube'taki video anlatımının altında sorabilirsiniz.

Konunun alıştırmasını (özellikle sertifika almak istiyorsanız) Youtube'taki video anlatımının sabitlenmiş (1.yorum) yorumunun altında yapabilirsiniz.

 

Ders İçeriğine Dön

 


   

4. Müsait Olmamak

 

ivan zanyatRusçada ‘занят’ (müsait değil, meşgul dolu) diye bir kısa sıfat var. Sıfat betimlediği isme uyumluluk gösterdiği için ‘занят’ sözcüğü aşağıdaki sonekleri ile bitebilir;

 

он за́нят     [ZAnit]

она занята́   [zaniTA]

оно за́нято   [ZAnita]

они за́няты [ZAnitı] 

 

 

 

А́нна занята́, она́ рабо́тает.             – Anna müsait değil. O çalışıyor.

Ахмет за́нят, он у́чит но́вые слова́. – Ahmet müsait değil. O, yeni kelimeleri çalışıyor.

Э́то ме́сто за́нято.                            – Bu yer / koltuk müsait değil.

Здесь не за́нято?                             – Burası müsait mi?

Здесь занято.                                  – Burası dolu.

Они́ за́няты, они́ смо́трят уро́к.       – Onlar müsait değil. Onlar ders seyrediyorlar.

Твой телефо́н всегда́ за́нят!            – Telefonun her zaman meşgul çalıyor.

 

‘Занят’ sıfatı Türkçeye ‘yoğun’ olarak da çevrilebilir.

Я так занят(а)! O kadar yoğunum ki!

 

Rusçada bir sıfatın geçmiş zamanı geçmiş zamandaki ‘быть’ fiilinin eklenmesi ile oluşturulur.

 

он        был   за́нят       - müsait değildi, yoğundu          

она      была занята́      

оно      было за́нято     - müsait değildi, doluydu                   

они      были за́няты    - müsait değildiler, yoğundular              

 

Rusçada bir sıfatın gelecek zamanı uygun şahıs çekimindeki ‘быть’ fiilinin eklenmesi ile oluşturulur.

 

я      буду      занят(а)  - müsait olmayacağım, yoğun olacağım

ты    будешь занят(а)  - müsait olmayacaksın, yoğun olacaksın

он    будет     занят       - müsait olmayacak, yoğun olacak

она будет     занята     - müsait olmayacak, yoğun olacak

оно будет     занято     - müsait olmayacak, dolu olacak

мы   будем    заняты    - müsait olmayacağız, yoğun olacağız

вы   будете   заняты    - müsait olmayacaksınız, yoğun olacaksınız

они будут     заняты    - müsait olmayacaklar, yoğun olacaklar

 

Упражнение

Yeni sözcükleri ezberleyin. Yeni sözcük ve ifadeleri ezberleyin. Fiillerin üzerine tıklayıp çekimlerine bakın. ‘Занят sıfatının kullanımına dikkat ederek okuyun. Türkçeye çevirin.  

 

Словарь

всё время [fsö VRİEmia] - sürekli, hep

так [tak] - o kadar

пойти́ [payTİ] - gitmek (20.ders)

приходи́ть / прийти́  [prihaDİT' / priyTİ] - gelmek (20.ders)

звони́ть / позвонить куда? кому́? [(pa)zvaNİT'] - kime telefon açmak  (kimi aramak)

 

1. Я не пошёл в теа́тр, потому́ что был за́нят.
2. Мари́я звони́ла ма́ме (18.ders), но её телефо́н был всё вре́мя за́нят.
3. Де́ти, почему́ вы не пришли́ на у́жин? Ма́ма, мы бы́ли о́чень за́няты.
4. А́нна, ты всё вре́мя так занята́! Когда́ ты отдыха́ешь?!

 

Kendinizi kontrol edin.

 

 

1. Yoğun olduğum için tiyatroya gidemedim.
2. Mariya annesini aramış ama onun telefonu sürekli meşgul çalıyordu.
3. Çocuklar, neden akşam yemeğine gelmediniz? Anne, çok yoğunduk.
4. Anna, sen sürekli o kadar meşgulsün / yoğunsun ki! Ne zaman dinleniyorsun?

 

 

Konu ile ilgili tüm soruları Youtube'taki video anlatımının altında sorabilirsiniz.

Konunun alıştırmasını (özellikle sertifika almak istiyorsanız) Youtube'taki video anlatımının sabitlenmiş (1.yorum) yorumunun altında yapabilirsiniz.

  

Ders İçeriğine Dön

 


  

5. Diyaloglar. Memnuniyetle... / Kimseyi beklemiyorum ...

 

Словарь

 

с удово́льствием [sudaVOL'stviyem] - memnuniyetle, zevkle, seve seve
дава́й пойдём  [daVAY payDÖM] - haydi gidelim, gidelim mi
ждать кого? что? [(pa)jdat']- kimi, neyi beklemek

 

davay poydem rusДиалог 1

 

- Кака́я хоро́шая пого́да сего́дня! А́нна, дава́й пойдё́м в парк.
- С удово́льствием, Анто́н.
- Я жду тебя́ в па́рке. 

 

 

- Ne kadar güzel bir hava bugün! Anna, parka gidelim mi?
- Seve seve, Anton.
- Seni parkta bekliyorum.

 

Диалог 2

 

- Приве́т, Анто́н, что ты здесь де́лаешь?
- Приве́т, Ива́н! Я жду А́нну. А ты?
- А я никого́ не жду. Я гуля́ю. 

 

 

- Selam, Anton. Burada ne yapıyorsun?
- Selam, İvan. Anna'yı bekliyorum. Peki sen?
- Ben kimseyi beklemiyorum. Dolaşıyorum. 

 

 

Konu ile ilgili tüm soruları Youtube'taki şu video anlatımının altında sorabilirsiniz.

Konunun alıştırmasını (özellikle sertifika almak istiyorsanız) Youtube'taki şu video anlatımının sabitlenmiş (1.yorum) yorumunun altında yapabilirsiniz.

 

Ders İçeriğine Dön

 


 

18. Derse geçmeden önce aşağıdaki ek materyalleri çalışın

1. Hikaye Niteliğinde Video Diyaloglar.

12.Djon, kendi odasını inceliyor

13. Djon’un ilk misafiri

  1. Okuma Parçası «Borşç Çorbasının Hazırlama Hikayem»
  2. Okuma Video Dersi «Русские слова»
  3. Okuma Video Dersi «Смотрю и вижу»

 

16. Ders          18. Ders

 

masha destek

Derslerimizi beğeniyor ve  projemizi desteklemek istiyorsanız

 

1. Youtube kanalımızdaki videoları izlerken reklamlara bakabilir, beğeni atabilir veya yorum yazabilirsiniz;

 

2. Site ve Youtube kanalımızı ilgili forumlarda paylaşabilirsiniz;

 

3. Maddi destek verebilirsiniz