Son Güncelleme: Pazartesi, 04 Kasım 2019 08:35

 

Ders İçeriği  

 

1. 'Идти' ve 'Ехать' (Gitmek) Belirli Hareket Fiilleri
2. 'Быть' (Olmak) Fiilinin Şimdiki ve Geçmiş Zamanları
3. 'Sevmek' (любить) Fiilinin Kullanımı
4. 'Biraz' Belirteci
5. Diyaloglar. Nereye gidiyorsun?

 

Dersin Ek Alıştırmaları

pdf

 

Bu dersle beraber, A-Link Başlangıç Seviyesinin ikinci dönemini bitirmiş oluyorsunuz. 

3. dönemine geçmeden önce, kendinizi 2. Bölüm Başlangıç Seviye Testi ile sınayınız.

 


 

1. 'Идти' ve 'Ехать' (Gitmek) Belirli Hareket Fiilleri 

  

idti yehatRusça fiiller içinde bir grup önemli fiil var. Bunlar; hareket fiilleridir: yürümek, uçmak, araçla gitmek, yüzmek, koşmak vb. hareketi anlatan fiiller.

 

 

Bu fiillerin Türkçe fiillerinden farkı; bir hareketin nasıl ve ne şekilde yapıldığını anlatabilmektedir.

 

Bu derste 'gitmek' fiili ile bunun örneklerini göreceğiz.

 

идти́ [iTTİ] - belli bir yere doğru yaya olarak gitmek
е́хать [YEhat'] - belli bir yere doğru araçla gitmek

 

Bu fiilleri sadece 'gitmek' olarak çevirirsek; ne ile ve ne şekilde (öylesine dolaşmak mı yoksa bir hedefe doğru hareket etmek mi) bu hareketin yapıldığını anlayamayız.

 

Rusçada 'идти' ve 'ехать' fiillere Belirli veya Tek Yön Fiiller deniyor; çünkü bu fiiller gitmenin;

 

- belirli bir zaman diliminde,
- belirli bir hedefe doğru ve
- sadece tek yönde yapıldığını anlatıyor.

 

Fiillerin Çekimi

 

 

идти́

е́хать

я

иду́ [iDU]

е́ду [YEdu]

ты

идё́шь [iDÖŞ]

е́дешь [YEdiş]

мы

идё́м [iDÖM]

е́дем [YEdim]

вы

идё́те [iDÖtye]

е́дете [YEditye]

он/она/оно

идё́т [iDÖT]

е́дет [YEdit]

они

иду́т [iDUT]

е́дут [YEdut]

 

Fiillerin Geçmiş Zamanı 

 

Bir yere doğru gidiyordu / gidiyorlardı

 

 

идти́

е́хать

он, я, ты (eril)

шёл [şol]

е́хал [YEhal]

она, я, ты (dişil)

шла [şla]

е́хала [YEhala]

оно

шло [şlo]

е́хало [YEhala]

они / мы /вы

шли [şli]

е́хали [YEhali]

Gördüğünüz gibi 'идти' fiilinin geçmiş zamanı gramer kuralına uymaz, tamamen farklı bir sözcüktür.

  

Emir Kipi

 

git - gidermisin / gidiniz - gider misiniz (burada sadece tek yöne doğru gidilmesi isteniyor, gidip dönmesi istenmiyor):

 

иди́ / иди́те [iDİ / iDİtye]
езжа́й / езжа́йте [yıJJAY / yiJJAYtye] (istisnai durum)

 

Rusçada bu tür istisna durumları ile sıkça karşılaşırsınız. Onları sadece ezberleyiniz.

 

Hareket fiillerden sonra в veya на edatı ile birlikte -i Halinde (В.п.) isimler  kullanılmakta. Bu edtların kullanım mantığı   -de Halindeki (П.п.)  gibidir. 

 

Örneğin;

okula gidiyorum - я иду / еду в шко́лу
markete mi gidiyorsun? - ты идёшь / е́дешь в магази́н?
dışarı çıkıyoruz - мы идём на у́лицу
Moskova'ya gidiyor - он е́дет в Москву́
Türkiye'ye gidiyorlar - они́ е́дут в Ту́рцию
plaja gidiyorum - я иду на пляж
işe mi gidiyorsun? - ты идёшь на рабо́ту?

 

-de Halinin sorulardan biri "где?" olduğu gibi, - i Halinin sorusu 'куда́? 'dır, 'nereye?' demek:

 

Куда́ ты идёшь? - Nereye gidiyorsun? (yaya olarak)
Я иду́ в парк.  - Parka gidiyorum. (şuanda, hedefim park, tek yön)

Куда́ ты е́дешь? - Nereye gidiyorsun? (araçla)
Я е́ду в банк. - Bankaya gidiyorum. (şuanda, hedefim bank, tek yön)

 

 Önemli! 'дом' sözcüğünün -i hali, 'домо́й ' dur.

 

 

Упражнение (Alıştırma)

 

Sesli olarak okuyunuz, Türkçeye çeviriniz

 

1. Сейча́с у́тро. Я в метро́. Е́ду на рабо́ту.
2. Алексе́й, куда́ вы за́втра е́дете? За́втра я е́ду в Москву́ на вы́ставку.
3. И́горь и Ири́на в а́вгусте е́дут отдыха́ть на мо́ре.
4. Мари́на, ты е́дешь домо́й? Нет, я ещё рабо́таю.
5. Вчера́ я ви́дел А́нну, она́ шла́ в магази́н.

 

Kendinizi kontrol ediniz

 

 

1. Şimdi sabah. Ben metrodayım. İşe gidiyorum (araçla).
2. Aleksey, yarın nereye gidiyorsunuz (araçla)? Yarın Moskova'daki fuara gidiyorum (araçla).
3. İgor ve İrina Ağustos'ta sahile tatile gidiyorlar (araçla).
4. Marina, eve gidiyor musun (araçla)? Hayır, ben daha çalışıyorum.
5. Dün Anna'yı gördüm. Dükkana gidiyordu (yaya).   

 

 

Bölümün Alıştırması (Facebook)

Konuyu Pekiştiriniz 1 (Facebook)

Konuyu Pekiştiriniz 2 (Facebook)

 

 

Ders İçeriğine Dön

 


    

2. 'Быть' (Olmak) Fiilinin Şimdiki ve Geçmiş Zamanları

 

быть - olmak, var olmak

 

'Быть' fiili -de halindeki isimlerle kullanılır ve "где?" sorusuna cevap verir.

 

Örneğin;

Быть где? - в Москве, в школе, на почте vb. 

 

 

Fiilinin Şimdiki Zamanı

 

"Быть" fiilinin şimdiki zamanı "есть" 'tir.

 

Örneğin; 

В Москве́ есть Кра́сная Пло́щадь и Кремль. - Moskova'da Kızıl Meydanı ve Kremlin var.

 

 

Rusçada "есть" sözcüğünün kullanımı

 

1. Anlatımınızı 'yok' sözcüğünü içeren bir cümleye dönüştürebiliyorsanız "есть" sözcüğü kullanılır. Bu tür cümlelerde dikkat etmeniz gereken bir nokta; 'есть' sözcüğünün vurgulanmış olmasıdır. Bunlar, genellikle, 'var mı?' sorusuna cevap veren veya vermeye uygun olan cümlelerdir. 

 

Örneğin;
В Стамбу́ле есть мо́ре. - İstanbul'da deniz var.
В Стамбу́ле нет моря. - İstanbul'da deniz yok.

 

2. İsimden önce bu isimle ilgili bilgi veren bir sözcük varsa (sıfat, sayı, zamir) "есть" kullanılmaz.

 

Örneğin;
У меня́ есть голубы́е глаза. - Benim mavi gözlerim var. / Benim gözlerim mavi.
В ко́мнате есть оди́н стол. - Odada bir masa var.
На у́лице есть хоро́шая пого́да. - Dışarıda güzel bir hava var.
Здесь есть большо́й магази́н и но́вая шко́ла. - Burada büyük market ve yeni okul var.

 

3. ''Var' sözcüğünü anlamsal olarak içinde barındıran "пробле́ма", "иде́я" gibi sözcüklerden önce "есть" kullanılmaz.


Örneğin;
у меня́ есть пробле́ма - benim bir sorunum var
у нас есть / есть иде́я! - bizim bir fikrimiz var.

 

4. Durmak, oturmak, bulunmak, yatmak, asılmış olmak gibi durum fiillerinin kullanabileceği durumlada  "есть" kullanılmaz.

 

Örneğin;

В ко́мнате стои́т телеви́зор и шкаф. - Odada televizyon ve dolap var (duruyor).
В маши́не сиди́т де́вушка. - Arabada bir kız var (oturuyor).
В музе́е вися́т дороги́е карти́ны. - Müzede pahalı tablolar var (asılmış).

 

 

 

Fiilinin Geçmiş Zamanı

 

biloбыл (eril)
была́ (dişil)
бы́ло (nötr)
бы́ли (çoğul)

 

Örnekler:
Здесь был телефо́н. - Burada bir telefon vardı.
Здесь была́ ла́мпа. - Burada bir lamba vardı.
Вчера́ бы́ло со́лнце. - Dün güneş vardı.
Де́ти бы́ли до́ма. - Çocuklar evdeydiler.

 

 

 

 

 

'Быть' fiili ayrıca 'bir yere gitmek' olarak ta çevrilebilir.

 

Örneğin;
Он был в Ту́рции - O Türkiye'ye gitti (Türkiye'de bulundu).
Я была́ на рабо́те - Ben işe gittim / gitmiştim (İşteydim).
Мы бы́ли на вы́ставке. - Biz fuara gittik / gitmiştik (Fuardaydık).

 

 

Упражнение (Alıştırma)

 

Sözlük (Словарь)

 

нигде́ [niGDYE] - hiç bir yerde
никогда ́[nikaGDA] - hiç bir zaman, hiç
никто́ [niKTO] - hiç kimse
ко́мната [KOMnata] - oda
посо́льство [paSOL'stva] - büyük elçilik
центр [tsentr] - merkez

мече́ть [miÇET'] - cami

 

 

Rusçaya çeviriniz

 

1. Andrey dün neredeydi? Hiç bir yerdeydi.

2. Annem hiç İstanbul'a gitmedi.
3. Kim tiyatroya gitti? Kimse gitmedi.
4. Mariya nerede? Odasındaydı.
5. Bugün Djon büyük elçiliğe gitti.
6. Pazartesi günü şehrin merkezindeydik, müzeye gittik.

7. İstanbul'da güzel camiler var (genel anlatım cümlesi).

8. Odada bir masa, iki sandalye ve dolap var.

9. Şehrin merkezinde güzel bir kafe var.

 

 

Kendinizi kontrol ediniz

 

1. Где был вчера́ Андре́й? Нигде́ не́ был.
2. Моя́ ма́ма никогда́ не была́ в Стамбу́ле.
3. Кто был в теа́тре? Никто́ не́ был.
4. Где Мари́я? Она́ была́ в ко́мнате.
5. Сего́дня Джон был в посо́льстве.
6. В понеде́льник мы бы́ли в це́нтре го́рода, ходи́ли в музе́й. 

7. В Стамбу́ле краси́вые мече́ти.

8. В ко́мнате один стол, два сту́ла и шкаф.
9. В це́нтре города есть хоро́шее кафе́.

 

 

Bölümün Alıştırması (Facebook)

Konuyu Pekiştiriniz (Facebook)

 

Ders İçeriğine Dön 

 


 

3. 'Sevmek' (любить) Fiilinin Kullanımı

 

lubitлюби́ть - sevmek
я люблю́  - seviyorum
ты лю́бишь  - seviyorsun
он/она́ лю́бит  - seviyor
мы лю́бим  - seviyoruz
вы лю́бите  - seviyorsunuz
они лю́бят  - seviyorlar

 

 

 

 

 

 

 

İsim ve Zamirlerle Kullanım

 

я люблю + -i halindeki isim veya zamir (кого́? что? - kimi? neyi?)

 

Örneğin; 

Я люблю́ тебя́. - Ben seni seviyorum.
Ты лю́бишь спорт□. - Sen spor seviyorsun.
Он лю́бит дру́га.  - O, arkadaşını seviyor.
Ма́ма лю́бит па́пу. - Annem babamı seviyor.

 

Fiillerle Kullanım

 

я люблю + mastar halindeki tamamlanmamış fiil (что делать? - ne yapmayı? )

 

Örneğin;

 

Мы лю́бим говори́ть по-ру́сски. - Rusça konuşmayı seviyoruz.
Они́ лю́бят слу́шать ра́дио. - Onlar radyo dinlemeyi seviyorlar.

 

 

Упражнение

 

Словарь

 

мя́со [MYAsa] - et
пельме́ни [pil' MYEni] - mantı
о́вощи [Ovaşşi] - sebze(ler)
на у́жин [naUjın] - akşam yemeğine / akşam yemeğinde
на обе́д [naaBYET] - öğle yemeğine / öğle yemeğinde

на за́втрак [naZAftrak] - kahvaltıya / kahvaltıda

яйцо́ [yiyTSO] - yumurta

пить [pit'] - içmek

есть [yest'] - yemek yemek

'есть' ve 'пить' fiillerinin çekimini görmek için tıklayınız (facebook)

вообще́ [vaPŞŞYE] - hiç (sevmiyorum vb. fillerle)

на́ ночь [NAnaç] - gece yatarken, gece için

 

 

Sesli olarak okuyunuz, Türkçeye çeviriniz

 

  

1.1. На за́втрак я люблю́ чай, сыр и яйцо́.

1.2. На за́втрак я люблю́ пить чай и есть сыр и яйцо́.

 

2.1. Я зна́ю, что ты лю́бишь пельме́ни, поэ́тому сего́дня на обе́д я сде́лала пельме́ни.

2.2. Я о́чень люблю́ есть пельме́ни на обе́д.

 

3.1. Андре́й говори́л, что сего́дня на у́жин он хо́чет мя́со и́ли ры́бу.  Я ду́маю, что он о́чень лю́бит ры́бу.

3.2. Андре́й на у́жин лю́бит есть ры́бу и́ли мя́со и пить молоко́.

 

4.1. Вы любите есть о́вощи на у́жин?
4.2. Мы не любим о́вощи и́ли фру́кты на у́жин. Мы вообще́ не любим у́жинать. 

 

 

Kendinizi kontrol ediniz

 

1.1. Kahvaltıda çay, peynir ve yumurta severim.

1.2. Kahvaltıda çay içmeyi ve peynir ile yumurta yemeyi severim.

 

2.1. Mantı sevdiğini bildiğim için; öğle yemeğine mantı yaptım.

2.2. Öğle yemeğinde mantı yemeyi severim.

 

3.1. Andrey, bugünkü akşam yemeğine balık veya et istediğini söyledi. Onun, balık çok sevdiğini düşünüyorum.

3.2. Andrey, akşam yemeğinde balık veya et yemeyi ve süt içmeyi seviyor.

 

4.1. Akşam yemeğinde sebze yemeyi sever misiniz?

4.2. Akşam yemeğine sebze veya meyve sevmeyiz. Biz akşamleyin yemek yemeği hiç sevmeyiz. 

 

 

Bölümün Alıştırması (Facebook)

 

Ders İçeriğine Dön

 


   

4. 'Biraz' Belirteci

 

chutokbiraz - немно́го [nimNOga]
biraz - чуть-чу́ть [çut'çut']

 

немно́го = чуть-чу́ть

 

Словарь

 

хоте́ть [haTYET'] - istemek

я хочу

ты хочешь

он / она хочет

мы хотим

вы хотите

они хотят

 

уме́ть [uMYET'] -  bir şey yapmayı bilmek (1. tip fiili!)

я умею

ты умеешь

он / она умеет

мы умеем

вы умеете

они умеют

 

 

Упражнение

 

Sesli olarak okuyunuz, Türkçeye çeviriniz

 

1.

- А́нна, твоя́ сестра́ зна́ет туре́цкий язы́к?

- Да, она чуть-чуть говорит по-турецки.
2.

- Кто понима́ет по-ру́сски?

- Я немно́го говорю́ и пишу́ по-ру́сски.
3.

- Друзья́, кто хо́чет поигра́ть в футбо́л?

- Я хочу́, но я немно́го уме́ю игра́ть в футбо́л.
4.

- Де́ти, вы хоти́те пить?

- Немно́го хоти́м.

- А есть?

- То́же чуть-чу́ть хоти́м.

 

Kendinizi kontrol ediniz

 

1. Anna, kız kardeşin Türkçeyi biliyor mu? Evet, o Türkçe biraz konuşuyor.
2. Rusça' yı kim anlıyor? Ben Rusça biraz konuşuyorum ve yazıyorum.
3. Arkadaşlar, futbol oynamayı kim istiyor. Ben isterim ama ben futbol oynamayı biraz (az) biliyorum.
4. Çocuklar bir şeyler içmek ister misiniz? Biraz isteriz. Peki yemek (Acıktınız mı?)? Yemek de biraz istiyoruz. (Biraz da acıktık.)

 

 

Bölümün Alıştırması (Facebook)

  

Ders İçeriğine Dön

 


  

5. Diyaloglar. Nereye gidiyorsun?

 

Diyalog 1

 

- Ви́ктор, куда́ ты идё́шь?
- Я иду́ в столо́вую.

 

 

- Viktor, nereye gidiyorsun?
- Lokantaya gidiyorum.

 

Açıklama: столо́вая [staLOvaya] - lokanta, yemekhane, yemek odası - sıfat sonekli bir isim ve  -i hali sıfat gibi çekilir (sıfatların hal çekimlerini ilerdeki derslerde göreceğiz)

 

Diyalog 2

 

- Мари́я, вы идё́те в библиоте́ку?
- Да, в библиоте́ку.

 

- Mariya, siz kütüphaneye mi gidiyorsunuz?
- Evet, kütüphaneye.

 

Diyalog 3

 

- Скажи́те, куда́ вы идё́те? Вы идё́те домо́й?
- Нет, мы идё́м в музе́й на вы́ставку.

 

 

- Söyler misiniz, siz nereye gidiyorsunuz (Nereye gittiğinizi söyler misiniz). Eve mi gidiyorsunuz?
- Hayır, müzedeki sergiye gidiyoruz.

 

Bölümün Alıştırması (Facebook)

 

Ders İçeriğine Dön 

 


 

17. Derse geçmeden önce aşağıdaki diyaloğu çalışınız

 

Hikayeli Video Diyalogları 11

 

 

15. Ders          17. Ders

 

 

masha destekDerslerimi beğeniyor ve projelerime destek vermek istiyorsanız;

Bunun için;

1. Youtube kanalımdaki videoları izlerken reklamlara bakabilir, beğeni atabilir veya yorum yazabilirsiniz.

 

2. Site ve Youtube kanalımı ilgili forumlarda paylaşabilirsiniz. 

 

3. Ayrıca; maddi destek verebilir ve Başlangıç Seviye Derslerine sahip olabilirsiniz. Detaylar için buraya tıklayınız.

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

Yorumlar  

+1 #44 Admin Murat 03-11-2019 14:35
Emre,

Peki yemek? Yemek de biraz istiyoruz. - А есть? ЕСТЬ ТОЖЕ хотим.
sorunuzun cevabını görebiliyor musunuz?
0 #43 Emre 01-11-2019 21:36
Hocam; 4. bölüm 4. diyalog
тоже чут-чут хотим (yemek de biraz istiyoruz). Bu cümledeki тоже "yemeğimi" vurguluyor yoksa "kişiyi" mi, yani (Biz de biraz yemek istiyoruz?) değil mi?
0 #42 Admin Murat 29-10-2019 13:28
Emre,

cümlenin gelişine göre bu eylemin yapılıp bittiğini anlıyoruz. Yani merkezdelermiş ve müzeye gitmişler. Oradan geri dönmüşler yani. O yüzden ходили.
0 #41 Emre 29-10-2019 13:05
Hocam; 2 . bölümün sonundaki 6.örnek cümle,
"в понедельник мы были в ценре города, ходили в музей"

1- Niçin bitmemiş "ходили" kullanıldı? neden "ушёл" kullanılmadı . (geçmişteki bir olayın sonucuna değilde olayın kendisine dikkat çekildiğine nasıl karar
vereceğiz?)

2. bu cümlenin çok yönlü olduğunu nasıl anlayacağız, yani neden "шли" kullanılmadı?
0 #40 Admin Murat 29-10-2019 12:52
Emre,

телевизоры и шкафы deseydik стоят yazmamız gerekirdi.
0 #39 Emre 29-10-2019 02:53
Hocam; 2. bölümdeki "есть" kullanımına ilişkin 4. durum açıklamalarındaki ilk örnek,

"в комнате стоит телевизоя и шкаф" bu cümlede "стоят" olması gerekmiyor mu?
+1 #38 Admin Murat 21-10-2019 09:36
Ayşe,

Bu cümlede есть sözcüğü olmasaydı, cümle başka anlam kazanırdı. Есть kelimesini kullanmak zorundayız.

Bir örnekle;

В центре города хорошие кафе. Şehrin merkezinde güzel kafeler var.

В центре города есть хорошее кафе. Şehir merkezinde güzel bir kafe var. (yani orayı biliyorum, daha önce gittim vs. gibi anlamlar katıyor bu есть sözcüğü.

Son olarak, меня проблема hem gramer olarak hem de bu duruma uygun bir cümle yapısı değil.

У меня проблема - bir sorunum var. (mesela bana birisi böyle bir şey dese çok acil kötü bir şey oldu sanardım.)

"у меня вопрос" kullanımı daha uygun olacaktır.

İyi çalışmalar!
0 #37 Ayşe ÇAKIR 21-10-2019 07:59
Hocam merhaba,

Меня проблема (wow)

'есть' sözcüğü kullanım alanı 2. Maddesi gereğince "isimlerin önünde sıfat, zamir ve sayı bulunması durumunda есть kullanılamaz demişsiniz.
Fakat alıştırmada son örnekte (9.ornek)
"В центр города есть хорошее́ кафе" cümlesinde есть sözcüğü kullanılmış.
0 #36 Albina 25-02-2019 11:54
Emrah gündür, derselrimi severek çalıştığınıza sevindim. Güzel yorumunuz için sağ olun (thanks) İyi dersler (smile)
+1 #35 Emrah güngör 24-02-2019 14:41
Emeğinize sağlık, çok faydalı bir site bence, uzun süredir rusça çalışmalarımı siteniz üzerinden yapıyorum. Özellikle konuları sade ve amaca yönelik bilgilerle anlatabilmeniz çok iyi. Teşekkür ederim.