RUSYA'DAN

 

 

 

Праздники России  

 

Праздники Турции

 

Rusya'nın Resmi Tatil Günleri için Tıklayınız

  

Site İçi Arama  

 

Яндекс.Метрика

Temel Seviye Rusça 12.Ders

 

Ön Eksiz Belirli Hareket Fiilleri ve Birlikte Kullanılan Zaman İfadeleri

 

1. Konu Anlatımı

2. Alıştırma

3. Ek Alıştırma (Facebook)

 


 

Konu Anlatımı   

Başlangıç seviye derslerimizde hareket fiilleri konusuna giriş yapmıştık. Bu derslerden hareket fiillerinin belirli ve belirsiz olmak üzere iki gruba ayrıldığını öğrendik ve 'gitmek' fiilin örneklerini gördük.


Bu derste hem yeni belirli hareket fiilleri hem de bu fiillerle birlikte kullanılan zaman ifadelerini öğreneceğiz.

 

Önemli! Hareket fiillerle –i halindeki isimler kullanılır ve geçişli olmayan fiillerle bu isimlerden önce 'в' veya 'на' edatları gelir. Bu edatların kullanım mantığı –de halindeki isimlerle kullanımı ile aynı:


- içinde anlamında; kapalı mekanlar, dışarıda ama etrafı çevrili mekanlar ve coğrafik isimlerle «в»;
- üzerinde anlamında; açık mekanlar, eğitim kurumlarının birimleri, ada/yarım ada, ana yön ve aktivitelerle «на» edatları kullanılır;
- istisnai durumlar ezberlenir.

 

Ön Eksiz Belirli Hareket Fiilleri ('идти' tipi fiiller)

 

Ayaklarla Gerçekleşen Hareketler


1. идти́ [итти́] - yürüyerek gitmek
2. бежа́ть [бижа́т'] - koşmak
3. лезть [лест'] - tırmanmak; çıkmak
4. ползти́ [палсти́] - sürünmek
5. брести́ [бристи́] - ağır ağır yürümek

 

Sert Yüzey Üzerinde Gidebilen Bir Araçla Gerçekleşen Hareket (araba, bisiklet, at vb.)

 

6. е́хать [йе́хат'] - araçla gitmek

 

Suda Gerçekleşen Hareket (araçsız / araçla)

 

7. плыть [плыт'] - yüzmek

 

Havada Gerçekleşen Hareket (araçsız / araçla)

 

8. лете́ть [лите́т'] - uçmak

 

Bir Obje ile Birlikte Yapılan (Objeye Uygulanan) Hareket

 

9. нести́ [нисти́] - araçsız olarak elinde, kafasında, omzunda vb. taşımak
10. вести [висти] - araç kullanmadan götürmek
11. везти́ [висти́] - araçla taşımak
12. гнать [гнат'] - sürmek; gütmek
13. кати́ть [кати́т'] - yuvarlamak
14. тащи́ть [ташши́т'] - zorlukla taşımak; sürüklemek

 

Belirli Hareket Fiillerinin tamamlanmış hali, bir grup ön eklerin eklemesi ile oluşturulur. Onlardan bazıları;
по- planlama, niyet: я поеду в Москву́ – Moskova'ya gideceğim (gitmeye planladım)
в- / во- - içeriye doğru yapılan bir hareket: он вбежал в мою ко́мнату – koşarak odama girdi
вы- – içinden dışarıya doğru yapılan bir hareket: маши́на выехала из гаража́ – araba garajdan çıktı
от- – uzaklaşma: отойди́ от две́ри – kapıdan uzaklaş
при- – varmak: самолёт прилете́л в Стамбу́л – uçak İstanbul'a vardı

Bu konu daha detaylı bir şekilde ilerdeki derslerde göreceğiz.

 

Belirli Hareket Fiillerle Kullanılan Zaman İfadeleri

 

Şimdiki Zaman:
сейча́с - şimdi
це́лый час и т.п. – tam bir saat vb.

 

Geçmiş Zaman:
вчера́ / позавчера́ – dün / evvelsi gün
на про́шлой неде́ле и т.п. – geçen hafta vb.
на позапро́шлой неде́ле и т.п – önceki hafta vb.
в том ме́сяце и т.п – geçen ay vb.
два дня наза́д и т.п – iki gün önce vb.

 

Gelecek Zaman:
за́втра / послеза́втра – yarın / önümüzdeki gün
на сле́дующей неде́ле и т.п – haftaya vb.
в бу́дущем году и т.п – seneye vb.
че́рез два дня и т.п – iki gün vb. sonra
в э́том ме́сяце и т.п – bu ay vb.

 


 

Örnekler:

 

1. идти́ [итти́] - yürüyerek gitmek

 

idtiя иду́
ты идёшь
он/она́ идёт
вы идёте
мы идём
они́ иду́т
шёл / шла / шли
Иди́! Иди́те!

 

 

 Şimdiki Zaman

- Куда́ идёт Маша? – Maşa nereye gidiyor?
- Ма́ша идёт домо́й. – Maşa eve gidiyor.

На у́лице идёт дождь. – Dışarıda yağmur yağıyor.

 

Geçmiş Zaman
Я не зна́ю, до́ма Маша и́ли нет, но я ви́дел, как Ма́ша шла домо́й.
Maşa'nın evde olup olmadığını bilmiyorum ama Maşa'yı o, eve giderken gördüm.

 

Bileşik Gelecek Zaman
За́втра в э́то же вре́мя Маша снова бу́дет идти́ домо́й.
Yarın aynı saatte Maşa yine eve gidiyor olacak. 

_________________

 

2. бежа́ть [бижа́т'] - koşmak

 

bejatyя бе́гу
ты бежи́шь
он/она́ бежи́т
вы бежи́те
мы бежи́м
они́ бегу́т
бежа́л / -ла / -ли
Беги́! Беги́те!

 

 

Şimdiki Zaman:

- Куда́ так бежит учи́тель? – Öğretmen böyle nereye koşuyor?
- Учи́тель бежит на урок. Он опа́здывает. – Öğretmen derse koşuyor. Derse geç kalıyormuş.

 

Geçmiş Zaman
Вчера́ я ви́дел на́шего учи́теля. Он бежа́л на уро́к. Он опа́здывал.
Dün öğretmenimizi gördüm. Derse koşuyordu. Derse geç kalıyordu.

 

Bileşik Gelecek Zaman
Я ду́маю, что за́втра в э́то же вре́мя Ива́н Ива́нович то́же бу́дет бежа́ть на уро́к.
Yarın aynı saatte İvan İvanoviç'in tekrar derse koşuyor olacağını düşünüyorum. 

 

Fiiller Listesine Dön

_________________

 

3. лезть [лест'] - tırmanmak; çıkmak

 

leztyя ле́зу
ты ле́зешь
он/она́ ле́зет
вы ле́зете
мы ле́зем
они́ ле́зут
лез / -ла / -ли
Лезь! Ле́зьте!

 

 

Şimdiki Zaman:

- Куда́ Ми́ша ле́зет? - Mişa nereye çıkıyor?
- Он ле́зет на кры́шу. – Çatıya çıkıyor.

 

Geçmiş Zaman
Я ви́дел, как Ми́ша вчера́ лез на кры́шу.
Mişa'yı dün çatıya çıkarken gördüm.

 

Bileşik Gelecek Zaman
Ты о́чень ме́дленно ле́зешь! Ты так бу́дешь лезть до у́тра!
Sen çok yavaş turmanıyorsun. Bu şekilde sabaha kadar tırmanıp durursun! 

 

Fiiller Listesine Dön

_________________

 

4. ползти́ [палсти́] - sürünmek, emeklemek

 

polztiя ползу́
ты ползёшь
он/она́ ползёт
вы ползёте
мы ползём
они́ ползу́т
полз / ползла́ / ползли́
Ползи́! / Ползи́те!

 

 

Şimdiki Zaman:

Смотри́, вот наш бота́ник ползёт по траве́ за ба́бочкой.
Gördün mü, botanikçimiz çimlerin üzerinde kelebeğin peşinde sürüklüyor.

 

Geçmiş Zaman
На про́шлой неде́ле я ви́дел, как наш бота́ник полз по траве́ за ба́бочкой
Geçen hafta botanikçimizi çimlerin üzerinde kelebeğin peşinde sürüklerken gördüm.

 

Bileşik Gelecek Zaman
Ди́ма, ско́лько ты ещё бу́дешь так ползти́? Ты ещё не уста́л?
Dima, daha ne kadar bu şekilde sürükleyeceksin (sürüklüyor olacaksın)? Yorulmadın mı daha? 

 

Fiiller Listesine Dön

_________________

 

5. брести́ [бристи́] - ağır ağır yürümek 

 

brestiя бреду́
ты бредёшь
он/она́/оно́ бредёт
вы бредёте
мы бредём
они́ бреду́т
брёл / брела́ / брели́
Бреди! Бредите!

 

 

Şimdiki Zaman:

 

Вот поэ́т. Он бредёт по бе́регу мо́ря и сочиня́ет но́вый стих.
İşte bir şair. O, ağır ağır sahilde yürüyüp kafasında yeni bir şiir yazıyor.

 

Geçmiş Zaman
В про́шлом ме́сяце я ви́дел на́шего знако́мого поэ́та. Он брёл по бе́регу мо́ря и сочиня́л стих.
Geçen ay tanıdık şairimizi gördüm. Sahilde ağır ağır yürüyüp kafasında şiir yazıyordu.

 

Bileşik Gelecek Zaman
За́втра в э́то же вре́мя он сно́ва бу́дет брести́ неизве́стно куда́.
Yarın da aynı saatte bilmediği bir yere doğru ağrı ağır yürüyor olacak. 

 

Fiiller Listesine Dön

_________________

 

6. е́хать [йе́хат'] - araçla gitmek

 

arac ile gitmekя еду́
ты е́дешь
он/она́́ е́дет
вы е́дете
мы е́дем
они́ е́дут
е́хал / -ла / -ли
Езжа́й! Езжа́йте!

 

 

Şimdiki Zaman:

- Куда́ едет Ди́ма? – Dima nereye gidiyor?
- Он е́дет на соревнова́ния – Yarışmaya gidiyor.

 

Geçmiş Zaman
Ме́сяц наза́д я ви́дел Ди́му. Он е́хал на соревнова́ния.
Br ay önce Dima'yı gördüm. Yarışmaya gidiyordu.

 

Bileşik Gelecek Zaman
Че́рез ме́сяц Дима в э́то же вре́мя сно́ва бу́дет е́хать на соревнова́ния.
Bir ay sonra aynı saatte Dima yine yarışmaya gidiyor olacak. 

 

Fiiller Listesine Dön

_________________

 

7. плыть [плыт'] - yüzmek

 

plit1plit2я плыву́
ты плывёшь
он/она́/оно́ плывёт
вы плывёте
мы плывём
они́ плыву́т
плыл / -ла / -ли
Плыви́! Плыви́те!

 

 

Şimdiki Zaman

Наш кора́бль плывёт уже целую неде́лю.
Gemimiz bir haftadır yolda.

 

Geçmiş Zaman
И́горь бы́стро плыл к берегу, потому́ что начина́лся шторм.
Fırtına başlamak üzereydi, bu yüzden İgor hızlı bir şekilde kıyıya doğru yüzüyordu.

 

Bileşik Gelecek Zaman
Е́сли бу́дет шторм, кора́бль бу́дет плыть ещё 3 дня.
Fırtına çıkarsa gemimiz daha 3 gün yolda olacak (gidiyor olacak).

 

Fiiller Listesine Dön

_________________

 

8. лете́ть [лите́т'] - uçmak

 

letety1letet2я лечу́
ты лети́шь
он/она́ лети́т
вы лети́те
мы лети́м
они́ летя́т
лете́л / -ла/-ли
Лети́! Лети́те!

 

 

Şimdiki Zaman:

Куда́ лети́т этот самолёт? – Bu uçak nereye uçuyor?
Он лети́т в Москву́. – Moskova'a uçuyor.

 

Geçmiş Zaman
Вчера́ я ви́дел, как пти́цы лете́ли на юг.
Dün kuşları, onlar güneye uçarken gördüm.

 

Bileşik Gelecek Zaman
Весно́й пти́цы бу́дут лете́ть обра́тно.
İlkbaharda kuşlar geri dönecekler (dönüyor olacaklar).

 

Fiiller Listesine Dön

_________________

 

9. нести́ [нисти́] - araçsız olarak elinde, kafasında, omzunda vb. taşımak

 

nestiя несу́
ты несёшь
он/она́ несёт
вы несёте
мы несём
они́ несу́т
нёс / несла́ / несли́
Неси́! Неси́те!

 

 

Şimdiki Zaman:

Официа́нт несёт зака́з.
Garson siparişini getiriyor.

 

Geçmiş Zaman
Когда́ официа́нт нёс зака́з, игра́ла краси́вая му́зыка.
Garson siparişini getirirken güzel bir müzik çalıyordu.

 

Bileşik Gelecek Zaman
За́втра в э́то же вре́мя официа́нт бу́дет нести́ большо́й торт.
Yarın aynı saatte garson büyük bir pasta getiriyor olacak.

 

Fiiller Listesine Dön

_________________

 

10. вести́ [висти] - araç kullanmadan götürmek

 

vestiя веду́
ты ведёшь
он/она́ ведёт
вы ведёте
мы ведём
они́ веду́т
вёл / вела́ / вели́
Веди́! Поведи́!

 

 

Şimdiki Zaman:

Учи́тельница ведёт дете́й в цирк.
Öğretmen çocukları sirke götürüyor.

 

Geçmiş Zaman
На про́шлой неде́ле я ви́дел как Мари́я Ива́новна вела́ детей в цирк.
Geçen hafta Mariya İvanovna'yı çocukları sirke götürürken gördüm.

 

Bileşik Gelecek Zaman
Че́рез неде́лю в э́то же вре́мя Мари́я Ива́новна бу́дет вести́ дете́й в кино́.
Bir hafta sonra aynı saatte Mariya İvanovna çocukları sinemaya götürüyor olacak.

 

Fiiller Listesine Dön

_________________

 

11. везти́ [висти́] - araçla taşımak

 

vezti1vezti2я везу́
ты везёшь
он/она́ везёт
вы везёте
мы везём
они́ везу́т
вёз / везла́ / везли́
Вези́! Вези́те!

 

 

Şimdiki Zaman:

Молода́я ма́ма везёт ребёнка гуля́ть.
Genç bir anne çocuğunu gezmeye götürüyor (bebek arabası ile).

 

Geçmiş Zaman
В про́шлом ме́сяце я встре́тил в авто́бусе Ва́сю. Он вёз цветы́ свое́й де́вушке.
Geçen ay otobüste Vasya ile karşılaştım. O, kız arkadaşına çiçeklerini götürüyordu (otobüs ile).

 

Bileşik Gelecek Zaman
За́втра в э́то же вре́мя молода́я ма́ма сно́ва бу́дет везти́ ребёнка гуля́ть.
Yarın aynı saatte genç anne çocuğunu yine gezmeye götürüyor olacak.

 

Fiiller Listesine Dön

_________________

 

12. гнать [гнат'] - sürmek; gütmek

 

gnatyя гоню́
ты го́нишь
он/она́ го́нит
вы го́ните
мы го́ним
они́ го́нят
гнал / гнала́ / гна́ли
Гони́! Гони́те!

 

 

Şimdiki Zaman:

Га́ля го́нит гусе́й домо́й.
Galya ördeklerini eve sürüyor.

 

Geçmiş Zaman
2 дня наза́д я ви́дел, как Га́ля гнала́ гусе́й домо́й.
2 gün önce Galya'nın ördeklerini eve sürerken gördüm.

 

Bileşik Gelecek Zaman
Че́рез неде́лю в э́то же вре́мя Га́ля сно́ва бу́дет гнать гусе́й домо́й.
Bir hafta sonra aynı saatte Galya yine ördeklerini eve sürüyor olacak.

 

Fiiller Listesine Dön

_________________

 

13. кати́ть [кати́т'] - yuvarlamak

 

katitя качу́
ты ка́тишь
он/она́ ка́тит
вы катите
мы ка́тим
они́ ка́тят
кати́л / кати́ла / кати́ли
Кати́! / Катите!

 

 

Şimdiki Zaman:

Моря́к ка́тит к кораблю́ бочку с пи́вом.
Denizci  bir bira dolu fıçıyı gemiye doğru yuvarlıyor.

 

Geçmiş Zaman
Позавчера́ я ви́дел, как моря́к кати́л к кораблю́ бочку с пи́вом.
Geçen gün denizcinin bir bira dolu fıçıyı gemiye doğru yuvarladığını gördüm.

 

Bileşik Gelecek Zaman
За́втра в э́то же вре́мя моря́к сно́ва бу́дет кати́ть к кораблю́ бочку с пи́вом.
Yarın aynı saatte denizci yine bir bira dolu fıçıyı gemiye doğru yuvarlıyor olacak.

 

Fiiller Listesine Dön

_________________

 

14. тащи́ть [ташши́т'] - zorlukla taşımak; sürüklemek

 

tasityя тащу́
ты та́щишь
он/она́ та́щит
вы тащите
мы та́щим
они́ та́щат
тащи́л / тащи́ла / тащи́ли
Тащи́! Тащи́те!

 

 

Şimdiki Zaman:

Рабо́чий та́щит коробку на пя́тый эта́ж.
İşçi beşinci kata bir kutu taşıyor.

 

Geçmiş Zaman
Вчера́ я шёл по ле́стнице и ви́дел, как оди́н рабо́чий тащи́л коробку на пя́тый эта́ж.
Dün merdivenlerde yürürken bir işçinin beşinci kata bir kutu taşıdığını gördüm (onu taşıyorken gördüm).

 

Bileşik Gelecek Zaman
За́втра в э́то же вре́мя рабо́чий сно́ва бу́дет  тащи́ть э́ту коро́бку на пя́тый эта́ж.
Yarın aynı saatte işçi tekrar beşinci kata bu kutuyu taşıyor olacak. 

 

Fiiller Listesine Dön

 


 

Alıştırma

 

Alıştırma


Parantez içindeki fiillerinin uygun şahıs çekimini yapınız. Türkçeye çeviriniz.

 

ribak tasit lodku1. - А́нна, куда́ ты (идти́)?
- Я (идти́) к подру́ге на день рожде́ния.
2. Позавчера́ я ви́дела Андре́я. Он куда́-то (бежа́ть).
3. Све́та, не (плыть) так бы́стро, я не успева́ю за тобо́й!
4. На про́шлой неде́ле, когда́ я (лете́ть) в Пари́ж, я познако́милась с интере́сным челове́ком.
5. Серге́й, не (лезть) на забо́р, упадёшь!
6. Ой, смотри́, сюда́ (ползти́) змея!
7. Он (брести́) и ду́мал о свое́й судьбе.
8. Са́ша, когда́ вы (е́хать) в Ло́ндон?
9. Андре́й (нести́) газе́ты в кио́ск.
10. Вчера́ мы (вести) детей в зоопа́рк.
11. Влади́мир (везти́) своего́ сы́на на мотоци́кле в лес.
12. Когда́ я шёл домо́й с рабо́ты, ба́бушка (гнать) коро́ву домо́й.
13. - Ви́ктор, куда́ ты (кати́ть) э́ту бочку?
- Э́то не про́сто бочка! Здесь клад! Я (кати́ть) её домо́й.
14. Рыба́к ме́дленно (тащи́ть - geçmiş zaman) свою́ ло́дку в во́ду

 

Kendinizi kontrol ediniz

 

 

1. - А́нна, куда́ ты идёшь?

    - Я иду к подру́ге на день рожде́ния.
    - Anna, nereye gidiyorsun?
    - Kız arakadşımın Doğum Gününe gidiyorum

 

2. Позавчера́ я ви́дела Андре́я. Он куда́-то бежал.
Geçen gün Andrey'i gördüm. Bir yere koşuyordu.

 

3. Све́та, не плыви́ так бы́стро, я не успева́ю за тобо́й!
Svyeta, bu kadar hızlı yüzme, sana yetişemiyorum!

 

4. На про́шлой неде́ле, когда́ я лете́ла в Пари́ж, я познако́милась с интере́сным челове́ком.
Geçen hafta Paris'e uçarken ilginç biri ile tanıştım.

 

5. Серге́й, не лезь на забо́р, упадёшь!
Sergey, çite çıkma, düşersin!

 

6. Ой, смотри́, сюда́ ползёт змея!
Ay, bakar mısın, buraya bir yılan sürünüyor!

 

7. Он брёл и ду́мал о свое́й судьбе.
O ağır ağır yürüyüp kaderini düşünüyordu.

 

8. Са́ша, когда́ вы едете в Ло́ндон?
Saşa, Londra'ya ne zaman gidiyorsunuz?

 

9. Андре́й несёт газе́ты в кио́ск.
Andrey, gazeteleri büfeye götürüyor.

 

10. Вчера́ мы води́ли детей в зоопа́рк.
Dün çocuklarımızı hayvanat bahçesine götürdük.

 

11. Влади́мир везёт своего́ сы́на на мотоци́кле в лес.
Vladimir oğlunu motorla ormana götürüyor.

 

12. Когда́ я шёл домо́й с рабо́ты, ба́бушка гнала́ коро́ву домо́й.
İşten eve giderken büyük annem ineğini eve doğru sürüyordu.

 

13. - Ви́ктор, куда́ ты ка́тишь э́ту бочку?
      - Э́то не про́сто бочка! Здесь клад! Я качу́ её домо́й.
      - Viktor, bu fıçıyı nereye yuvarlıyorsun?
      - Bu basit bir fıçı değil. İçinde hazine var. Onu evime doğru yuvarlıyorum.

 

14. Рыба́к ме́дленно тащи́л свою́ ло́дку в во́ду.
Balıkçı adam kayığını su kenarına sürüklüyordu.

 

Sayfanın Başına Dön 

 

  

Derslerle ilgili tüm soruları Facebook A-Link Rusça Dersleri veya Vkontakte Online Rusça Dersleri  sayfalarında sorabilirsiniz 

 

 

masha destekDerslerimi beğeniyor ve projelerime destek vermek istiyorsanız;

Bunun için;

1. Youtube kanalımdaki videoları izlerken reklamlara bakabilir, beğeni atabilir veya yorum yazabilirsiniz.

 

2. Site ve Youtube kanalımı ilgili forumlarda paylaşabilirsiniz. 

 

3. Ayrıca; maddi destek verebilir ve Başlangıç Seviye Derslerine sahip olabilirsiniz. Detaylar için buraya tıklayınız.

 

 

Yorumlar  

Albina
0 #4 Albina 21-08-2017 10:47
Mehmet, bu bir soru cümlesi olsaydı söz dizimi sizin dediğiniz gibi olurdu: Маша дома или нет? (Маша - cümlenin ana teması, başta yazılır)
Fakat örnekteki 'дома Маша или нет' ifadesi bir yan tümce olduğu için дома sözcüğündeki ses tonu yukarı çıkar ve ilk sırada yazılır. bu şekilde дома sözcüğünü vurgulamış oluyoruz, çünkü öğrenmek istediğimiz konu, Maşanın evde (başka bir yerde değil) olup olmadığınız, evde Maşa'nın (başka birinin değil) olup olmadığını değil. Cümlenin ana teması ise 'Я не знаю'
Mehmet
0 #3 Mehmet 20-08-2017 17:08
Birinci örneğin geçmiş zaman bölümünde дома Маша или нет diye yazılmış.Bu Маша дома или нет şeklinde olamaz mı Hocam ?
Albina
0 #2 Albina 29-05-2017 13:46
can turkolog, hatayı düzelttim. yardımınız için ben de teşekkür ederim :-)
can turkolog
+1 #1 can turkolog 28-05-2017 12:29
Çok iyi işlenmiş teşekkür ederim. Fakat Türkçe yazım hatası var.
(Bir objeye ile birlikte yapılan....) Siz böyle yazmışsınız.
Doğrusu-
Bir obje ile birlikte yapılan.... Kolay gelsin.

A-Link Rusça'nın haftalık haber bültenini almak için abone olunuz