RUSYA'DAN

Hava Durumu

 

 

 

Rusya Haberleri

 

 

 

Rusya'nın Yakın Tarih Bayramları

 

Праздники России

Rusya'nın Resmi Tatil Günleri için Tıklayınız

  

Site İçi Arama  

 

 

Яндекс.Метрика

Başlangıç Seviye Rusça 19.Ders

 

Ders İçeriği  

 

1. Adın -in Hali. Sahip Olma ve Bulunmama Durumları. Sayılarla Kullanım. -in Halinin Zamirleri.
2. 'Edebilmek' Fiili (Мочь)
3. Mutlu Olmak ve Memnun Olmak (Счастлив / Рад)
4. Ne Zaman? Saat Kaçta? (Когда? Во сколько? / В котором часу?)
5. Diyaloglar. Сколько братьев / сестёр / друзей (Kaç kardeş / arkadaş?)

 

Dersin Ek Alıştırmaları 

pdf

 


 

1. Adın -in Hali. Sahip Olma ve Bulunmama Durumları. Sayılarla Kullanım. -in Halinin Zamirleri.

 

Кого? (Kimin?) ve Чего? (Neyin?) sorularını yanıtlarken ad -in Haline çekimlenir.

 

-in Hali, Rusçada en çok kullanım alanı olan bir isim halidir.

 

-in Halinde tekil isimlerin çekim ekleri  

 
İsim Cinsi
Yalın Hal
-in Hali
Açıklama
eril 

журна́л

друг

 

 

музе́й

учи́тель

 

Ю́рий

 

па́па 

Са́ша

(нет) журна́ла - dergi yok, derginin

(нет) дру́гa - arkadaş yok, arkadaşının

 

(нет) музе́я - müze yok, müzenin

(нет) учи́теля - öğretmen yok, öğretmenin

(нет) Ю́рия - Yuriy yok, Yuriy'in

 

(нет) па́пы - baba yok, babanın

(нет) Са́ши - Saşa yok, Saşa'nın

-a  soneki; sözcük ünsüz harfle bitiyorsa ünsüz harften sonra eklenir.

 

-я soneki; sözcük

-й veya -ь ile bitiyorsa bu harflerin yerine getirilir. 

  

 

sözcük -a harfi ile bitiyorsa dişil gibi çekilir.

dişil

у́лица



 

семья́

ле́кция 

 

дверь

ко́шка
подру́га

(нет) у́лицы - sokak yok, sokağın

 

 

 

(нет) семьи́ - aile yok, ailenin

(нет) ле́кции - üniversite dersi yok, dersin

(нет) двери́ - kapı yok, kapının

(нет) ко́шки - kedi yok, kedinin

(нет) подру́ги - kız arkadaş yok, kız arkadaşının

-ы soneki; sözcük

-а ile bitiyorsa bu harfin yerine getirilir.

 

-и soneki; sözcük

veya -ь ile bitiyorsa bu harflerin yerine veya sondan önceki harf г, к, х, ш, щ, ж, ч olduğunda son harfin yerine getirlir.

nötr

письмо́

 

 

 

мо́ре

общежи́́тие

зда́́ние

  

вре́мя

и́мя

(нет) письма́ - mektup yok, mektubun 

 

 

(нет) мо́ря - deniz yok, denizin

(нет) общежи́́тия - yurt yok, yudun

(нет) зда́́ния - bina yok, binanın

 

(нет) вре́мени - zaman yok, zamanın

(нет) и́мени - isim yok, ismin

-a soneki; sözcük -о ile bitiyorsa bu harfin yerine getirilir.

 

-я soneki; sözcük -е ile bitiyorsa bu harfin yerine getirilir.

 

-ени soneki; sözcük  -мя ile bitiyorsa -я harfin yerine getirilir.

 

 

-in Halinin Zamirleri

 

Yalın Hal

- in Hali (-i Hali ile aynı)

я

меня́ нет - ben yokum

ты

тебя́ нет - sen yoksun

он / оно́

его́ нет - o yok

она́

её нет - o yok

мы

нас нет - biz yokuz

вы

вас нет - siz yoksunuz

они́

их нет - onlar yoklar

 

Dediğimiz gibi; ad halleri arasında -in hali en gelişmiş yapı ve kullanım sistemine sahiptir. Bu derste Bulunmama Durumu ve Sayılarda Kullanım'ı ele alacağız.

 

 

Sahip Olma ve Bulunmama Durumları

 

-in Halinin kullanımlarından en yaygın kullanımı Türkçede 'yok' sözcüğü ile karşılanan, bir şeyin olmadığını, bulunmadığını anlatan 'нет, не было, не будет' kalıplarıdır.

 

Karşılaştırınız

 

Bende ... var / Benim ... var

var

yok

У меня́   - Benim 

есть журна́л - bir dergim var

нет журна́ла - dergim yok

У тебя́  - Senin 

есть друг - arkadaşın var

нет дру́га - arkadaşın yok

У него́  - Onun (eril) 

есть подру́га - kız arkadaşı var

нет подру́ги - kız arkadaşı yok

У неё  - Onun (dişil) 

есть маши́на - arabası var

нет маши́ны - arabası yok

У нас  - Bizim 

есть ле́кция - dersimiz var

нет ле́кции - dersimiz yok

У вас  - Sizin  

есть семья́ - aileniz var

нет семьи́ - aileniz yok

У них  - Onların 

есть вре́мя - zamanı var

нет вре́мени - zamanı yok

 

Словарь

 

кре́сло [KRYEsla] - koltuk
кварти́ра [kvarTİra] - daire, ev
ко́мната [KOMnata] - oda
ку́хня [KUhnya] - mutfak
холоди́льник [halaDİL'nik] - buzdolabı
дива́н [diVAN] - kanepe

 

 

Упражнение

 

Okuyunuz, Türkçeye çeviriniz

 

1.

- Ива́н, у тебя́ есть маши́на?
- Нет, у меня́ нет маши́ны.

2. У А́нны в ко́мнате есть кре́сло, а у Анто́на нет кре́сла.
3. У Андре́я в кварти́ре нет дива́на.
4. У нас на ку́хне нет холоди́льника.
5.

- У вас есть телеви́зор?
- Нет, у нас нет телеви́зора.

 

Kendinizi kontrol ediniz 

 

 

1. İvan, senin araban var mı? Hayır, bende araba yok.
2. Anna'nın odasında koltuk var, Anton'nun ise koltuğu yok.
3. Andrey'in evinde kanepe yok.
4. Mutfağımızda buzdolabı yok.
5. Sizin televizyonunuz var mı? Hayır, televizyonumuz yok.

 

 

Sayılarla Kullanım

 

Rusçada оди́н rakamı ve оди́н  sözcüğü ile biten rakamlar (11 rakamı değil!) yalın hal isterken два, три, четы́ре rakamlardan ve два, три, четы́ре sözcükleri ile biten rakamlardan sonra gelen adlar -in halinin tekil çekimine göre değişir. 

 

Dikkat! один sözcüğü dişil adlarla одна, nötr adlarla одно;  два sözcüğü ise dişil adlarla две olarak kullanılmakta.

 

Упражнение

 

Okuyunuz, Türkçeye çeviriniz

 

1. Здесь один стол и два стула.
2. У нас две машины и три дома.
3. У меня́ одна́ сестра́ и три бра́та.
4. У ма́мы две сестры́. Они́ живу́т на Украи́не.

 

Kendinizi kontrol ediniz

 

 

1. Burada bir masa ve iki sandalye var.
2. Bizim iki araba ve üç evimiz var.
3. Benim bir kız kardeşim ve iki erkek kardeşim var.
4. Annemin iki kız kardeşi var. Onlar Ukrayna'da yaşıyorlar.

 

 

Bölümün Alıştırması (Facebook)

Konuyu Pekiştiriniz 1 (Facebook)

Konuyu Pekiştiriniz 2 (Facebook)

Konuyu Pekiştiriniz 3 (Facebook)

Konuyu Pekiştiriniz 4 (Facebook)

 

Ders İçeriğine Dön 

 


 

 2. 'Edebilmek' Fiili (Мочь) 

 

mochмочь (НСВ) / смочь (СВ) - ...ebilmek,  bir şeyi yapabilecek güç ve imkana sahip olmak ('уметь' fiili ile karıştırılmamalı)

 

Rusça'da 2 fiil yan yana geldiği durumlarda 2. fiil nasıl mastar halinde kullanılıyorsa 'мочь / смочь' fiili ile de durum aynı. Bu fiilden sonra gelen tüm fiiller mak / mek halinde kullanılmakta. 

 

 

 

 

Karşılaştırınız

 

Я уже хожу́ в шко́лу и уме́ю чита́ть и писа́ть.

Ben artık okula gidiyorum ve okumayı ve yazmayı biliyorum.

 

Я сейча́с не за́нят, поэ́тому могу́ написа́ть ма́ме письмо́.

Şuanda müsait olduğum için anneme mektup yazabilirim.

 

 

Я уме́ю е́здить на велосипе́де.

Bisiklete binmeyi biliyorum.

 

На у́лице уже тепло́, поэ́тому я могу́ е́здить на рабо́ту на велосипе́де.

Dışarısı artık sıcak olduğu için işe bisikletle gidebiliyorum.

 

 

На ребёнок уже уме́ет ходи́ть.

Çocuğumuz artık yürüyebiliyor.

 

Я сейча́с не могу́ ходи́ть, потому́ что у меня́ боли́т нога́.

Şuanda yürüyemiyorum çünkü ayağım ağrıyor.

 

 

Андре́й не уме́ет гото́вить, поэ́тому ка́ждый день он хо́дит в рестора́ны и́ли кафе́.

Andrey yemek pişirmeyi bilmediği için her gün restoran veya kahvelere gider.

 

Андре́й сейча́с не мо́жет гото́вить, потому́ что у него́ нет плиты (плита́ - ocak).

Andrey şimdi yemek pişiremiyor çünkü ocağı yok.

 

 

Çoğu zaman nece konuşabildiğinizi / yazabildiğinizi / okuyabildiğinizi veya anlayabildiğinizi söylerken 'уме́ть' fiili yerine 'мочь' fiili kullanılır. Bu durumda semantik bir hata olsa da bu söyleyiş alışkanlık haline geldiği için kabul edilebilir.

 

Örneğin;
Я уме́ю говори́ть / писа́ть / чита́ть / понима́ть по-ру́сски = Я могу́ говори́ть / писа́ть / чита́ть / понима́ть по-ру́сски.

 

Bazı diğer durumlarda da bu tür kulanım görülür (я умею водить машину = я могу водить машину). Ancak; arabayı kullanabilen kişinin araba kullanmayı biliyor mu yoksa araba kullanması için bir engeli olmadığını (yaşı uygun, ehliyeti var, eli kolu sağalam vb.) anlamak için cümlenin geçtiği yazılı kaynağının içeriğini görmeliyiz. 

 

Fiillin Şahıs Çekimi

 

 

мочь (нсв -tamamlanmamış hal)

смочь (св -tamamlanmış hal)

Я

могу́  - ...ebiliyorum

смогу́  - ...ebileceğim

Ты

мо́жешь

смо́жешь

Мы

мо́жем

смо́жем

Вы

мо́жете

смо́жете

он/она/оно

мо́жет

смо́жет

Они

мо́гут

смо́гут

 

Fiillin Geçmiş Zamanı

 

 

мочь (нсв -tamamlanmamış hal)

смочь (св -tamamlanmış hal)

eril

мог  - ...ebiliyordu, ...ebilmiş

смог  - ...ebildi, ...ebilmiş

dişil

могла́

смогла́

nötr

могло́

смогло́

çoğul

могли́

смогли́

 

Fiilin Emir Kipi

 

'мочь' fiilinin emir kipi yoktur.

смоги́! смоги́те! - yapmayı başar! yapmayı başarınız!

 

Örneğin;

Смоги это сделать сам! - Bunu kendin başar! 

 

Önemli!  'мочь' fiili, 'быть' fiiliyle birlikte birleşik gelecek zaman biçimi OLUŞTURAMAZ! Gelecek zamanında "Я буду мочь" diye bir ifade yok. Ben ...ebileceğim - Я смогу. 

 

Словарь

 

проду́кты [praDUktı] - yiyecekler
ско́ро [SKOra] - yakında

 

 

Упражнение

 

Okuyunuz, Türkçeye çeviriniz

 

1. Кто мо́жет (умеет) писа́ть по-кита́йски?
2. Вы мо́жете пое́хать в Москву́.
3. Она́ не мо́жет позвони́ть домо́й, но она́ мо́жет написа́ть письмо́.
4. Он не мог прочита́ть журна́л, потому́ что он был за́нят.
5. Где мы мо́жем купи́ть проду́кты?
6. Ско́ро я смогу́ (буду уметь) хорошо́ говори́ть и чита́ть по-ру́сски.

 

Kendinizi kontrol ediniz

 

 

1. Kim Çince yazabilir (yazmayı bilir)?
2. Moskova'ya gidebilirsiniz.
3. O, evi arayamıyor ama mektup yazabiliyor.
4. O, dergi okuyamamış çünkü meşguldü.
5. Yiyecekler nerede satın alabiliriz?
6. Yakında ben Rusça iyi konuşabilirim ve okuyabilirim.

 

 

Bölümün Alıştırması (Facebook)

Konuyu Pekiştiriniz (Facebook)

 

Ders İçeriğine Dön 

 


 

3. Mutlu Olmak ve Memnun Olmak (Счастлив / Рад)

 

radрад [rat] - memnun, sevinmiş 

сча́стлив [ŞŞYAslif] - mutlu 

 

Örneğin;

 

Я рад Вас ви́деть - Sizi gördüğüme sevindim
Он сча́стлив быть здеь (Он сча́стлив, что нахо́дится здесь) - Burada olduğu için mutludur.
Они сча́стливы - Onlar mutlu.

 

 

 

 

 

Her sıfat gibi bu sıfatlar da cins ve sayı bakımından değişir

 

Eril

Dişil

Nötr

Çoğul

сча́стлив

сча́стлива

сча́стливо

сча́стливы

рад

ра́да

ра́до

ра́ды

 

Dikkat!

'счасли́вый' sıfatı, 'сча́стлив' sıfatı ile karıştırmayınız. 'счастли́вый' - 'şanslı (mutlu)' demek ve daima isimden önce gelmekte.

 

Örneğin;

счастли́вый челове́к - şanslı (mutlu) bir insan

счастли́вая же́нщина - şanslı (mutlu) bir kadın.

 

 

Словарь

 

дом-музе́й [dommuZYEY] - ev müze
знако́миться (НСВ) / познако́миться (СВ) [znaKOmitsa / paznaKOmitsa] - tanışmak 
сно́ва [SNOva] - yine, tekrar
приезжа́ть (НСВ) / прие́хать (СВ) [priyiJJAT' / priYEhat'] - araçla gelmek 
изве́стный [izVYEsnıy] - ünlü, meşhur

 

 

 

Упражнение

 

Okuyunuz, Türkçeye çeviriniz

 

1. Я о́чень ра́да, что была́ в До́ме-музе́е Пу́шкина на Арба́те.
2. Рад с Ва́ми познако́миться.
3. Мы р́ады сно́ва вас ви́деть у нас до́ма.
4. Анто́н был рад, когда́ уви́дел ́Анну.
5. Све́та была́ ра́да, что па́па прие́хал из Ту́рции.
6. О́льга о́чень счастли́вая де́вочка, потому́ что её́ ма́ма - изве́стная арти́стка.
7. Пу́шкин и его́ же́на люби́ли друг дру́га и бы́ли сча́стливы.

 

Kendinizi kontrol ediniz

 

 

1. Arbat sokağındaki Puşkin Ev Müzesi'ne gittiğim için çok mutluyum.
2. Sizinle tanıştığıma sevindim.
3. Sizi evimizde tekrar görmekten mutluyuz.
4. Anton, Anna'yı gördüğüne sevindi.
5. Svyeta, babasının Türkiye'den gelmesine (dönmesine) sevinmişti.
6. Olga çok şanslı bir kız, çünkü annesi ünlü bir aktristir.
7. Puşkin ve eşi bir birini seviyorlardı ve mutluydular. 

 

 

Bölümün Alıştırması (Facebook)

Konuyu Pekiştiriniz (Facebook)

 

Ders İçeriğine Dön

 


   

4. Ne zaman? Saat Kaçta? (Когда? Во сколько? / В котором часу?) 

 

Bir olayın saat kaçta olduğunu veya olacağını sormak için Rusçda şu ifadeler kullanılır:

 

Когда́? - Ne zaman?
Во ско́лько? - Kaçta? (konuşma dilinde en çok kullanılan kalıp)
Во ско́лько часо́в? - Saat kaçta?
В кото́ром часу́? - Saat kaçta?

 

 

voskolkoCevap, 'в' edatı eklenerek verilir:

 

saat 1'de - в час
saat 2'de - в два часа́
15:25'te - в пятна́дцать два́дцать пять
1:40'ta - в час со́рок
2'de - в два часа́

 

 

Saat kaç olduğunu sorma ve söyleme konusuna 18.Derste  bakabilirsiniz.

 

 

Buluşma veya olay saatini söylerken; 'sabah', 'öğlen', 'akşam' ve 'gece' gibi sözcükleri kullanabilirsiniz.

 

Örneğin (например);

'saat 21'de' yerine 'akşam 9'da' söyleyebilirsiniz. Bu durumda günün dilimleri -in Halinde kullanılmakta.

 

Yalın Hal

-in Hali

у́тро  - sabah

утра́ - sabahın

день  - öğlen

дня́ - öğlenin

ве́чер - akşam

ве́чера - akşamın

ночь  - gece

но́чи - gecenin

 

Например: 

В во́семь часо́в утра́ / В во́семь у́тра - Sabah sekizde / sabahın sekizinde
В два часа́ дня / В два дня - Öğlen ikide
В де́вять часо́в ве́чера / В де́вять вечера - Akşam dokuzda
В час но́чи - Gece birde

 

Словарь

 

статья́ [staT'YA] - makale
встре́ча [FSTRYEça] - buluşma, randevu 

 

 

Упражнение

 

Okuyunuz, Türkçeye çeviriniz

 

1. В час дня́ я был в библиоте́ке. Оди́н час я писа́л статью́. Я написа́л статью́ в два часа́.
2. О́льга прие́хала домо́й в два (часа́) но́чи. Она́ е́хала на маши́не четы́ре часа́.
3. Я встал у́тром в шесть часо́в. В во́семь часо́в утра́ я уже́ был в метро́, е́хал на рабо́ту.
4. За́втра у меня́ встре́ча в два три́дцать дня.
5. - Дава́й пойдё́м в кино́ в шесть ве́чера?

    - Я не могу́. Сего́дня ве́чером приезжа́ет мой брат из Ту́рции.

 

Kendinizi kontrol ediniz

 

 

1. Öğlen saat ikide kütüphanedeydim. Bir saattir bir makale yazdım (yazıyordum). Makaleyi saat ikide bitirdim.
2. Olga eve gecenin ikisinde gelmiş. Araba ile dört saat gitmiş.
3. Sabah altıda kalktım. Sabahın sekizinde metroya binip işe gidiyordum bile.
4. Yarın öğlen saat iki otuzda bir randevum var.
5. Akşam saat altıda sinemaya gidelim mi? Gidemem. Bu akşam Türkiye'den erkek kardeşim geliyor. 

 

 

Bölümün Alıştırması (Facebook)

Konuyu Pekiştiriniz (Facebook)

  

Ders İçeriğine Dön

 


  

5. Diyaloglar. Сколько братьев / сестёр / друзей (Kaç kardeş / arkadaş?)

 

kardesler

Ek bilgi (дополнительная информация)

 

Rusçada 'Kaç kardeşsiniz?' sorusu,

Ско́лько у Вас / у тебя́ бра́тьев и сестё́р? 

Senin / sizin kaç erkek ve kız kardeşin / iz var? olarak sorulur

 

 

 

 

 

 

Diyalog 1

 

 

- Джон, э́то твой брат?
- Нет, э́то мой друг. У меня́ нет бра́та. У меня́ две сестры́.

- Djon, bu senin erkek kardeşin mi?
- Hayır, bu benim arkadaşım. Benim erkek kardeşim yok. İki kız kardeşim var

 

Diyalog 2

 

 

- Кла́ра, у тебя́ больша́я семья́?
- Да, больша́я. У меня́ три бра́та и сестра́.
- Они́ то́же живу́т в Москве́?
- Нет, они́ сейча́с во Фра́нции

 

- Klara, senin ailen büyük mü?
- Evet, büyük. Benim 3 erkek kardeş ve kız kardeşim var.
- Onlar da mı Moskova'da oturuyor?
- Hayır, onlar şimdi Fransa'da.

 

Diyalog 3

 

 

- Лю Кун, у Вас есть друзья́ в Москве́?
- Да, у меня́ четыре дру́га. Мы вме́сте живё́м в общежи́тии.
- А подру́га у Вас есть?
- Коне́чно, есть.
- Краси́вая?
- О́чень.

 

- Lü Kun, Moskova'da arkadaşlarınız var mı?
- Evet, 4 erkek arkadaşım var. Hep birlikte yurtta oturuyoruz.
- Peki kız arkadaşınız var mı?
- Tabii ki, var.
- Güzel mi?
- Çok.

 

Bölümün Alıştırması (Facebook)

 

Ders İçeriğine Dön

 


 

20. Derse geçmeden önce aşağıdaki diyalogları çalışınız

 

Pratik Rusça 16. Diyalog ve Alıştırmaları

Pratik Rusça 17. Diyalog ve Alıştırmaları

 

 

Derslerle ilgili tüm soruları Facebook A-Link Rusça Dersleri veya Vkontakte Online Rusça Dersleri  sayfalarında sorabilirsiniz 

Yorumlar  

Albina
+1 #4 Albina 22-11-2016 14:51
sorunuz için teşekkür ederim, ender.
мочь fiilini becerebilmek olarak çevirmek yanlış, ben bu çeviriyi sildim. derste açıkladığım gibi,
Андре́й не уме́ет гото́вить- Andrey yemek pişirmeyi bilmiyor (böyle bir beceriye sahip değil)

Андре́й сейча́с не мо́жет гото́вить -
Andrey şimdi yemek pişiremiyor (sadece bir engel söz konusu: hasta veya pişirmek için bir takım şeyler eksik)
ender
+1 #3 ender 22-11-2016 12:34
moç (-ebilmek, becerebilmek) fiilinin anlatıldığı bölümde "Andrey yemek pişirmeyi bilmediği için..." örneğinde umyeet fiilini kullanmışsınız.Yemek yapmak bir beceri işiyse eğer; "moç" fiilini kullanmak daha doğru olmaz mıydı?
Albina
+1 #2 Albina 22-03-2016 13:06
spasibo za dobrıye slova, hafize :-)
hafize
+1 #1 hafize 20-03-2016 20:35
Ya oçin şşyaasliva uçitcya ruskıy yazik.spasiva Alinrusça.Tüm emekleriniz için

Rusça klavye açamadım. :-)